Als ondernemer kun je in sommige gevallen zelf de jaarrekening opstellen, maar dat hangt sterk af van je rechtsvorm en de complexiteit van je onderneming. Voor een eenmanszaak of vof zonder wettelijke deponeringsplicht is er meer vrijheid. Zodra je een bv hebt of wettelijk verplicht bent om te deponeren bij de KvK, gelden er strikte eisen waaraan de jaarrekening moet voldoen.
In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over het zelf opstellen van de jaarrekening, zodat je precies weet waar je aan toe bent.
Wat zijn de wettelijke verplichtingen rondom de jaarrekening?
De wettelijke verplichtingen rondom de jaarrekening hangen af van de rechtsvorm van je onderneming. Bepaalde rechtsvormen zijn verplicht om jaarlijks een jaarrekening op te stellen en te deponeren bij de Kamer van Koophandel. Dit moet doorgaans binnen twaalf maanden na afloop van het boekjaar gebeuren.
De volgende rechtsvormen zijn in ieder geval verplicht om een jaarrekening te deponeren:
- Besloten vennootschap (bv)
- Naamloze vennootschap (nv)
- Coöperatie en onderlinge waarborgmaatschappij
- Vof of cv waarvan alle beherende vennoten buitenlandse rechtspersonen zijn
- Vereniging of stichting met een jaaromzet van minimaal 7,5 miljoen euro in twee opeenvolgende boekjaren
- Buitenlandse rechtspersonen met een vestiging in Nederland
Voor een eenmanszaak of een gewone vof geldt in de meeste gevallen geen deponeringsplicht. Toch ben je als ondernemer altijd verplicht om een deugdelijke financiële administratie bij te houden. De jaarrekening is daarin een belangrijk onderdeel: het geeft jou en eventuele financiers inzicht in de financiële gezondheid van je bedrijf.
Wanneer mag je de jaarrekening zelf opstellen en wanneer niet?
Je mag de jaarrekening zelf opstellen als er geen wettelijke verplichting geldt voor een accountantsverklaring. Voor kleine ondernemingen zonder deponeringsplicht, zoals een eenmanszaak, is er in principe geen wettelijke belemmering om de jaarrekening zelf op te stellen. Voor grotere of meer complexe ondernemingen gelden strengere eisen.
Bij een bv die valt in de categorie kleine rechtspersoon mag je de jaarrekening opstellen zonder controleverklaring. Wel is een samenstellingsverklaring van een accountant in veel gevallen vereist of sterk aanbevolen, zeker als je de jaarrekening deponeert bij de KvK of als banken en andere financiers de stukken opvragen.
Een controleverklaring is verplicht voor middelgrote en grote rechtspersonen. Daarvoor moet een registeraccountant (RA) de jaarrekening controleren. Dit is een zwaarder traject dan een samenstellingsverklaring: de accountant verklaart dat de jaarrekening een waarheidsgetrouw beeld geeft van de financiële situatie.
Kort samengevat: hoe groter en complexer je onderneming, hoe minder ruimte er is om de jaarrekening volledig zelf op te stellen zonder professionele betrokkenheid.
Welke onderdelen moet een volledige jaarrekening bevatten?
Een volledige jaarrekening bestaat uit een aantal verplichte onderdelen die samen een volledig beeld geven van de financiële positie en prestaties van je onderneming. De exacte samenstelling verschilt per rechtsvorm en omvang, maar de kern is voor de meeste ondernemingen gelijk.
De standaardonderdelen van een jaarrekening zijn:
- Balans, een overzicht van bezittingen, schulden en eigen vermogen op de laatste dag van het boekjaar
- Winst- en verliesrekening, een overzicht van alle inkomsten en uitgaven over het boekjaar
- Toelichting, een nadere uitleg van de gehanteerde grondslagen en de posten op de balans en winst- en verliesrekening
- Kasstroomoverzicht, verplicht voor middelgrote en grote ondernemingen; geeft inzicht in de geldstromen
- Bestuursverslag, een beschrijving van de gang van zaken en de verwachte ontwikkelingen; verplicht voor middelgrote en grote rechtspersonen
Kleine bv’s mogen gebruikmaken van een vereenvoudigd model en hoeven niet alle onderdelen volledig openbaar te maken. Zo is het voor kleine bv’s toegestaan om bij de KvK alleen de balans met toelichting te deponeren, zonder de winst- en verliesrekening. Toch moeten alle onderdelen intern wel aanwezig en correct zijn vastgesteld.
Wat zijn de risico’s van zelf de jaarrekening opstellen?
De grootste risico’s van zelf de jaarrekening opstellen zijn fouten in de verwerking van financiële gegevens, het niet naleven van verslaggevingsregels en het missen van fiscale kansen of verplichtingen. Een onjuiste jaarrekening kan leiden tot problemen bij de belastingaangifte, moeilijkheden bij het aantrekken van financiering en in het ergste geval bestuurdersaansprakelijkheid.
Concrete risico’s zijn onder meer:
- Onjuiste waardering van activa en passiva, waardoor de balans een vertekend beeld geeft
- Fouten bij het KvK-nummer bij deponering, met als gevolg dat de jaarrekening niet gevonden kan worden of onder een verkeerd nummer terechtkomt
- Te late deponering, wat kan leiden tot boetes en in geval van faillissement zelfs tot persoonlijke aansprakelijkheid van de bestuurder
- Gemiste fiscale aftrekposten of een verkeerde toepassing van belastingregels
- Afwijzing door banken of investeerders die een professioneel opgestelde jaarrekening verlangen
Bovendien verandert wet- en regelgeving rondom verslaggeving regelmatig. Wat in 2025 gold, kan in 2026 al anders zijn. Zonder actuele kennis loop je het risico dat je jaarrekening niet voldoet aan de meest recente vereisten.
Wanneer is het verstandig een accountant in te schakelen?
Het is verstandig een accountant in te schakelen zodra je onderneming een bv is, je een financiering wilt aanvragen, je de jaarrekening moet deponeren bij de KvK, of wanneer de complexiteit van je administratie de eigen kennis overstijgt. Een accountant voorkomt fouten, zorgt voor naleving van de regels en signaleert kansen die je anders zou missen.
In de praktijk is professionele ondersteuning bij de jaarrekening aan te raden in de volgende situaties:
- Je hebt een bv en bent verplicht te deponeren
- Je wilt een lening of investering aantrekken en de financier vraagt om een samenstellingsverklaring
- Je onderneming groeit en de administratie wordt complexer
- Je wilt zeker zijn dat je optimaal gebruik maakt van fiscale mogelijkheden
- Je overweegt een bedrijfsovername, fusie of wijziging van de ondernemingsvorm
Heb je een samenstellingsverklaring nodig? Dan is het verstandig om meerdere offertes op te vragen bij verschillende accountantskantoren, zodat je een goed beeld krijgt van wat gangbare kosten zijn en wat de dienstverlening inhoudt.
Hoe vhm helpt bij het opstellen van de jaarrekening
vhm ontzorgt mkb-ondernemers volledig als het gaat om de jaarrekening en de financiële administratie. Of je nu een kleine bv hebt of een groeiend bedrijf met meerdere medewerkers, de accountants van vhm zorgen dat alles correct, tijdig en in lijn met de geldende wet- en regelgeving wordt afgehandeld.
Wat vhm voor jou doet:
- Samenstellen en controleren van de jaarrekening, inclusief samenstellingsverklaring
- Tijdige deponering bij de KvK, zodat je nooit te laat bent
- Proactief advies over fiscale kansen en risico’s op basis van actuele cijfers
- Begeleiding bij groei, investeringen en wijzigingen in de ondernemingsvorm
- Persoonlijk contact met een vaste adviseur die jouw branche en regio kent
Met vestigingen in Epe, Veenendaal, Genemuiden en Almelo is vhm altijd dichtbij. Wil je weten wat vhm voor jouw onderneming kan betekenen? Bekijk dan de accountancydiensten van vhm | accountants & belastingadviseurs of neem direct contact op voor een vrijblijvend gesprek.
Veelgestelde vragen
Hoe lang moet ik mijn jaarrekening bewaren na het opstellen?
Je bent wettelijk verplicht om je jaarrekening en de bijbehorende administratie minimaal zeven jaar te bewaren. Voor onroerende zaken geldt zelfs een bewaartermijn van tien jaar. Zorg dat je de stukken zowel digitaal als fysiek goed archiveert, zodat je bij een eventuele belastingcontrole altijd snel kunt terugvallen op de juiste documenten.
Wat gebeurt er als ik de jaarrekening te laat deponeer bij de KvK?
Als je de jaarrekening te laat deponeert, riskeer je een boete van de KvK. Nog ingrijpender is de juridische consequentie bij een faillissement: een te late deponering wordt gezien als onbehoorlijk bestuur, waardoor de bestuurder persoonlijk aansprakelijk kan worden gesteld voor de schulden van de onderneming. Het is daarom cruciaal om de deadline van twaalf maanden na afloop van het boekjaar strikt in de gaten te houden.
Wat is het verschil tussen een samenstellingsverklaring en een controleverklaring, en welke heb ik nodig?
Bij een samenstellingsverklaring stelt een accountant de jaarrekening samen op basis van de informatie die jij aanlevert, zonder deze inhoudelijk te controleren op juistheid. Een controleverklaring gaat een stap verder: een registeraccountant (RA) controleert dan onafhankelijk of de jaarrekening een waarheidsgetrouw beeld geeft van de financiële situatie. Kleine bv’s hebben doorgaans voldoende aan een samenstellingsverklaring, terwijl middelgrote en grote rechtspersonen wettelijk verplicht zijn een controleverklaring te laten opstellen.
Kan ik boekhoudssoftware gebruiken om de jaarrekening zelf op te stellen, en welke tools zijn geschikt?
Ja, er zijn diverse boekhoudprogramma’s zoals Exact Online, Snelstart, Twinfield en Moneybird waarmee je een jaarrekening kunt samenstellen. Deze tools helpen je bij het automatisch genereren van een balans en winst- en verliesrekening op basis van je administratie. Houd er wel rekening mee dat software je niet vrijwaart van de verplichting om de juiste verslaggevingsregels toe te passen; bij een deponeringsplicht of een financieringsaanvraag blijft professionele controle door een accountant sterk aanbevolen.
Mijn onderneming is net gestart. Moet ik al in het eerste jaar een jaarrekening opstellen?
Ja, ook als startende ondernemer ben je verplicht om een financiële administratie bij te houden en, afhankelijk van je rechtsvorm, een jaarrekening op te stellen. Het eerste boekjaar loopt vaak van de oprichtingsdatum tot het einde van het kalenderjaar, waardoor het korter kan zijn dan twaalf maanden. Juist in de startfase is het verstandig om vroeg professioneel advies in te winnen, zodat je administratie van het begin af aan correct is ingericht en je geen verplichtingen over het hoofd ziet.
Wat als mijn jaarrekening fouten bevat die ik achteraf ontdek? Kan ik deze nog corrigeren?
Fouten in een jaarrekening die al is vastgesteld of gedeponeerd kunnen in veel gevallen worden gecorrigeerd via een herziene jaarrekening. Je dient dan een gecorrigeerde versie opnieuw te deponeren bij de KvK en de vergissing intern goed te documenteren. Het is verstandig om hierbij een accountant te betrekken, omdat correcties ook gevolgen kunnen hebben voor de belastingaangifte en in sommige gevallen gemeld moeten worden aan de Belastingdienst.
Hoe bereid ik me het beste voor op het opstellen van de jaarrekening, zodat het proces soepel verloopt?
Een goede voorbereiding begint met een bijgewerkte en volledige boekhouding gedurende het hele jaar, zodat je aan het einde van het boekjaar niet voor verrassingen staat. Zorg dat alle facturen, bankafschriften, loonstroken en contracten correct zijn verwerkt en gearchiveerd. Plan ook tijdig een afspraak met je accountant in, bij voorkeur kort na het afsluiten van het boekjaar, zodat eventuele vragen of ontbrekende informatie snel kunnen worden opgelost en de deponeringsdeadline comfortabel gehaald wordt.
Gerelateerde artikelen
- Wat zijn veelgemaakte fouten in de bedrijfsadministratie?
- Hoe blijf je als ondernemer compliant met je administratie in 2026?
- Wat zijn de 4 belangrijkste activa?
- Kun je thuiswerken als accountant?
- Wat is het verschil tussen boekhouding en administratie?
Deze inhoud is gegenereerd met behulp van AI en kan fouten bevatten.