Wij zijn op zoek naar enthousiaste collega’s op alle vestigingen. Bekijk onze vacatures snel!

Is het mogelijk om een jaarrekening te deponeren zonder een accountantsverklaring?

Team vhm | Accountants & Belastingadviseurs ·
Jaarverslag op een eikenhouten bureau naast een lege handtekeningregel en pennenhouder, zacht natuurlijk licht.

Ja, het is mogelijk om een jaarrekening te deponeren bij de KvK zonder een accountantsverklaring. Of dit is toegestaan, hangt volledig af van de omvang van uw onderneming. Kleine en micro-rechtspersonen zijn in de meeste gevallen vrijgesteld van de verplichting om een accountantsverklaring toe te voegen. In dit artikel leest u voor welke bedrijven een verklaring verplicht is, wat de verschillen zijn tussen de soorten verklaringen en wanneer een vrijwillige controle toch verstandig kan zijn.

Welke bedrijven zijn verplicht een accountantsverklaring toe te voegen?

Grote en middelgrote rechtspersonen zijn wettelijk verplicht om een goedkeurende accountantsverklaring bij de jaarrekening te voegen. Of uw onderneming hieronder valt, wordt bepaald aan de hand van drie criteria: de omvang van het balanstotaal, de netto-omzet en het aantal werknemers. Voldoet u twee jaar achtereen aan ten minste twee van de drie drempelwaarden voor grote of middelgrote ondernemingen, dan geldt de controleplicht.

De wettelijke indeling ziet er als volgt uit:

  • Micro-rechtspersoon: balanstotaal tot 350.000 euro, netto-omzet tot 700.000 euro, minder dan 10 werknemers. Geen accountantsverklaring vereist.
  • Kleine rechtspersoon: balanstotaal tot 6 miljoen euro, netto-omzet tot 12 miljoen euro, minder dan 50 werknemers. Geen wettelijke controleplicht, wel vaak een samenstellingsverklaring gebruikelijk.
  • Middelgrote rechtspersoon: balanstotaal tot 25 miljoen euro, netto-omzet tot 50 miljoen euro, minder dan 250 werknemers. Controleverklaring verplicht.
  • Grote rechtspersoon: overschrijdt de grenzen van middelgroot. Controleverklaring verplicht.

Naast de omvangsindeling gelden er ook bijzondere situaties waarbij een accountantsverklaring altijd verplicht is, ongeacht de bedrijfsgrootte. Denk aan beursgenoteerde ondernemingen, financiële instellingen zoals banken en verzekeraars, en organisaties die subsidies ontvangen waaraan een controleplicht is verbonden. Ook wanneer de statuten of een aandeelhoudersovereenkomst dit voorschrijven, bent u gehouden aan een accountantscontrole.

Wat is het verschil tussen een accountantsverklaring en een samenstellingsverklaring?

Het belangrijkste verschil tussen een accountantsverklaring (controleverklaring) en een samenstellingsverklaring zit in de mate van zekerheid die wordt geboden. Een controleverklaring geeft een hoge mate van zekerheid: de accountant verklaart dat de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de financiële positie van de onderneming. Een samenstellingsverklaring biedt die zekerheid niet.

Bij een samenstellingsverklaring stelt de accountant of gecertificeerde boekhouder de jaarrekening samen op basis van de door het bestuur aangeleverde gegevens. De accountant handelt professioneel, maar controleert de juistheid van die gegevens niet zelfstandig. De verantwoordelijkheid voor de volledigheid en juistheid van de onderliggende informatie blijft bij het bestuur liggen. Dit maakt de samenstellingsverklaring minder zwaar, maar ook minder kostbaar.

Tussen beide verklaringen bestaat nog een tussenvorm: de beoordelingsverklaring. De werkzaamheden zijn hierbij uitgebreider dan bij een samenstellingsverklaring, maar minder diepgaand dan bij een volledige controle. Het resultaat is beperkte zekerheid: de accountant heeft geen aanwijzingen gevonden dat de jaarrekening niet klopt, maar garandeert dit niet volledig.

Wat betreft de kosten: een samenstellingsverklaring is aanzienlijk goedkoper dan een controleverklaring. De exacte prijs hangt af van de complexiteit en omvang van de onderneming, maar het is verstandig om meerdere offertes op te vragen om een goed beeld te krijgen van de marktprijzen.

Hoe deponeert een kleine rechtspersoon de jaarrekening bij de KvK?

Een kleine rechtspersoon deponeert de jaarrekening digitaal via het online portaal van de Kamer van Koophandel. De wettelijke termijn voor deponering is uiterlijk dertien maanden na afloop van het boekjaar. Voor een boekjaar dat eindigt op 31 december 2025 moet de jaarrekening dus uiterlijk 31 januari 2027 zijn gedeponeerd, maar in de praktijk geldt als interne deadline dat de jaarrekening binnen acht dagen na vaststelling wordt gedeponeerd.

De stappen voor deponering zijn als volgt:

  1. Stel de jaarrekening op. Laat de jaarrekening opmaken door een accountant of boekhouder. Voor kleine rechtspersonen is een samenstellingsverklaring gebruikelijk, maar niet wettelijk verplicht.
  2. Laat de jaarrekening vaststellen. De algemene vergadering van aandeelhouders (of een ander bevoegd orgaan) stelt de jaarrekening formeel vast.
  3. Deponeer via het KvK-portaal. Log in met eHerkenning en upload de jaarrekening digitaal. Micro-rechtspersonen mogen een vereenvoudigde balans deponeren en hoeven geen winst- en verliesrekening openbaar te maken.
  4. Bewaar de bewijsstukken. Zorg dat u de vastgestelde jaarrekening en eventuele bijbehorende verklaringen in uw administratie bewaart.

Kleine rechtspersonen mogen bij het deponeren van de jaarrekening gebruikmaken van verlichte publicatieregels. Zo hoeft u bijvoorbeeld geen toelichting op de winst- en verliesrekening openbaar te maken. Dit verkleint de hoeveelheid informatie die voor concurrenten of andere derden inzichtelijk wordt.

Wat zijn de gevolgen van een jaarrekening deponeren zonder vereiste verklaring?

Wanneer een onderneming die wettelijk verplicht is een accountantsverklaring toe te voegen de jaarrekening deponeert zonder die verklaring, kan dat ernstige juridische en financiële gevolgen hebben. De jaarrekening wordt in dat geval beschouwd als niet tijdig of niet correct gedeponeerd, ook als het document zelf wel op tijd is ingediend.

De belangrijkste risico’s zijn:

  • Bestuurdersaansprakelijkheid: Bij een faillissement kan een ontbrekende of onvolledige jaarrekening worden aangemerkt als onbehoorlijk bestuur. Dit kan leiden tot persoonlijke aansprakelijkheid van de bestuurder voor de schulden van de vennootschap.
  • Verlies van bewijspositie: Een niet correct gedeponeerde jaarrekening verzwakt de juridische positie van bestuurders in geval van geschillen met aandeelhouders, crediteuren of de Belastingdienst.
  • Boetes en sancties: De Kamer van Koophandel en het Openbaar Ministerie kunnen optreden bij structurele niet-naleving van de deponeringsplicht.
  • Reputatieschade: Banken, investeerders en zakenpartners raadplegen het KvK-register. Een ontbrekende of gebrekkige jaarrekening wekt wantrouwen en kan financieringsaanvragen bemoeilijken.

Het is ook goed om te weten dat het ontbreken van een accountantsverklaring geen gegronde reden is voor de minister om een ontheffing van de deponeringsplicht te verlenen. Alleen in uitzonderlijke gevallen van overmacht, zoals brand, diefstal of inbeslagname van stukken door justitie, kan een tijdelijke ontheffing worden aangevraagd bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland.

Wanneer is een vrijwillige accountantscontrole toch zinvol?

Zelfs als uw onderneming niet wettelijk verplicht is een accountantsverklaring toe te voegen, kan een vrijwillige controle in bepaalde situaties aanzienlijke voordelen bieden. De toegevoegde waarde zit niet in de verplichting, maar in de geloofwaardigheid en zekerheid die een controleverklaring uitstraalt naar externe partijen.

Een vrijwillige accountantscontrole is met name zinvol in de volgende situaties:

  • Externe financiering aanvragen: Banken en andere financiers stellen bij grotere leningen of kredietfaciliteiten vaak strengere eisen aan de betrouwbaarheid van de financiële informatie. Een controleverklaring versterkt uw dossier aanzienlijk.
  • Bedrijfsovername of fusie: Bij een overname of fusie willen kopers en investeerders zekerheid over de financiële positie van de onderneming. Een gecontroleerde jaarrekening versnelt het due diligence-proces en vergroot het vertrouwen.
  • Subsidies en aanbestedingen: Veel subsidieverstrekkers en opdrachtgevers bij publieke aanbestedingen vereisen een gecontroleerde jaarrekening als onderdeel van de inschrijving of verantwoording.
  • Meerdere aandeelhouders of externe investeerders: Wanneer de eigendomsstructuur complexer is, geeft een onafhankelijke controle alle betrokken partijen zekerheid over de juistheid van de cijfers.
  • Conflictpreventie: In situaties met potentiële geschillen tussen aandeelhouders of bij een aanstaande bedrijfsopvolging biedt een gecontroleerde jaarrekening een objectieve basis voor besluitvorming.

De afweging is altijd een kwestie van kosten versus baten. Een accountantscontrole vergt meer tijd en budget dan een samenstellingsverklaring, maar de zekerheid en geloofwaardigheid die het oplevert kunnen in de bovenstaande situaties de investering ruimschoots rechtvaardigen.

Hoe vhm helpt bij het deponeren van uw jaarrekening

Of uw onderneming nu verplicht is een accountantsverklaring toe te voegen of niet, vhm zorgt dat uw jaarrekening klopt, op tijd wordt gedeponeerd en aansluit bij uw specifieke situatie. De accountants van vhm nemen u het volledige proces uit handen, van het samenstellen van de jaarrekening tot de deponering bij de KvK.

Wat vhm voor u doet:

  • Samenstellen van de jaarrekening inclusief samenstellingsverklaring voor kleine rechtspersonen
  • Uitvoeren van een wettelijke of vrijwillige accountantscontrole voor middelgrote en grote ondernemingen
  • Tijdig en correct deponeren bij de Kamer van Koophandel
  • Proactief adviseren over de meest passende vorm van verklaring voor uw situatie
  • Begeleiding bij bijzondere situaties zoals overnames, financieringsaanvragen of subsidieverplichting

vhm combineert persoonlijke betrokkenheid met brede expertise, zodat u zich kunt richten op uw onderneming terwijl de cijfers in goede handen zijn. Wilt u weten welke verplichtingen voor u gelden en hoe vhm u daarbij kan ontzorgen? Neem dan contact op met vhm | accountants & belastingadviseurs voor een vrijblijvend gesprek.

Veelgestelde vragen

Wat gebeurt er als ik de deadline voor het deponeren van de jaarrekening mis?

Als u de wettelijke termijn van dertien maanden na afloop van het boekjaar overschrijdt, wordt de jaarrekening als te laat gedeponeerd beschouwd. Dit kan bij een faillissement worden aangemerkt als onbehoorlijk bestuur, waardoor bestuurders persoonlijk aansprakelijk kunnen worden gesteld voor de schulden van de vennootschap. Zorg daarom voor een strakke interne planning en schakel tijdig een accountant in om vertragingen te voorkomen.

Kan ik zelf bepalen of mijn onderneming micro, klein of middelgroot is?

Ja, u kunt dit zelf bepalen aan de hand van de drie wettelijke criteria: balanstotaal, netto-omzet en het gemiddeld aantal werknemers. Pas wanneer u twee achtereenvolgende boekjaren aan ten minste twee van de drie drempelwaarden voldoet, wijzigt uw categorie. Het is verstandig om deze beoordeling jaarlijks opnieuw te maken, want groei of krimp van uw onderneming kan leiden tot een andere indeling en daarmee tot andere verplichtingen.

Is een samenstellingsverklaring ook verplicht voor kleine rechtspersonen, of is dat puur gebruikelijk?

Een samenstellingsverklaring is voor kleine rechtspersonen niet wettelijk verplicht, maar in de praktijk wel de norm. Veel banken, financiers en zakenpartners verwachten dat de jaarrekening is opgesteld door een registeraccountant of gecertificeerde boekhouder met een bijbehorende samenstellingsverklaring. Zonder deze verklaring kan het moeilijker zijn om krediet te verkrijgen of vertrouwen te wekken bij externe partijen.

Wat moet ik doen als mijn onderneming dit jaar voor het eerst onder de controleplicht valt?

Als uw onderneming voor het eerst twee jaar achtereen aan de drempelwaarden voor middelgroot of groot voldoet, bent u verplicht een registeraccountant in te schakelen voor een wettelijke controle van de jaarrekening. Begin hier ruim van tevoren mee, want een accountantscontrole vergt meer tijd en voorbereiding dan een samenstellingsverklaring. Neem contact op met een accountantskantoor zodra u vermoedt dat u de grens nadert, zodat u niet voor verrassingen komt te staan.

Kan een holdingstructuur invloed hebben op mijn deponeringsverplichting?

Ja, een holdingstructuur kan de deponeringsverplichting beïnvloeden. In sommige gevallen kunnen dochtermaatschappijen gebruikmaken van een vrijstelling van de publicatieplicht als de moedermaatschappij een geconsolideerde jaarrekening deponeert en zich hoofdelijk aansprakelijk stelt voor de schulden van de dochter. Of deze zogenoemde 403-verklaring in uw situatie van toepassing is, hangt af van de specifieke structuur en vereist juridisch en accountancy advies op maat.

Hoe lang moet ik de vastgestelde jaarrekening en bijbehorende verklaringen bewaren?

De wettelijke bewaartermijn voor de jaarrekening en de bijbehorende administratie bedraagt zeven jaar. Dit geldt voor zowel de vastgestelde jaarrekening als eventuele accountantsverklaringen, notulen van de aandeelhoudersvergadering en andere relevante bewijsstukken. Bewaar deze documenten bij voorkeur zowel digitaal als fysiek op een veilige en toegankelijke locatie, zodat u ze bij een eventuele controle door de Belastingdienst of in geval van een geschil direct kunt overleggen.

Wat is het verschil tussen het vaststellen en het opmaken van de jaarrekening, en waarom is dat onderscheid belangrijk?

Het opmaken van de jaarrekening is het technische proces waarbij de cijfers worden samengesteld en de verklaring wordt opgesteld, doorgaans door een accountant of boekhouder. Het vaststellen is een formele handeling door de algemene vergadering van aandeelhouders, waarmee de jaarrekening officieel wordt goedgekeurd. Dit onderscheid is belangrijk omdat de deponeringstermijn van acht dagen bij de KvK pas ingaat na de formele vaststelling, en een niet-vastgestelde jaarrekening juridisch gezien niet volledig rechtsgeldig is.

Gerelateerde artikelen

Deze inhoud is gegenereerd met behulp van AI en kan fouten bevatten.