Wij zijn op zoek naar enthousiaste collega’s op alle vestigingen. Bekijk onze vacatures snel!

Wat is het verschil tussen een accountantsverklaring en een samenstellingsverklaring?

Team vhm | Accountants & Belastingadviseurs ·
Twee officiële financiële documenten op een donker eiken bureau, één met accountantsstempel en één compilatieverklaring, met vulpen en messing bureaulamp.

Een accountantsverklaring en een samenstellingsverklaring zijn twee fundamenteel verschillende documenten. De accountantsverklaring is het resultaat van een wettelijke controle waarbij de accountant een oordeel geeft over de getrouwheid van de jaarrekening. De samenstellingsverklaring, ook wel samenstelverklaring genoemd, geeft geen oordeel, maar bevestigt dat de accountant de jaarrekening heeft opgesteld op basis van door de ondernemer aangeleverde informatie. Welke verklaring jij nodig hebt, hangt af van de omvang van je onderneming, de wettelijke verplichtingen en de eisen van externe partijen zoals banken. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over beide typen verklaringen.

Wanneer is een accountantsverklaring verplicht?

Een accountantsverklaring is wettelijk verplicht voor middelgrote en grote ondernemingen die vallen binnen de wettelijke controleverplichting op grond van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek. Voor het mkb geldt deze verplichting in de meeste gevallen niet, tenzij specifieke omstandigheden dat vereisen.

Een vennootschap is verplicht een wettelijke controle te laten uitvoeren wanneer zij twee jaar achtereen aan ten minste twee van de volgende drie criteria voldoet:

  • Een balanstotaal van meer dan 6 miljoen euro
  • Een netto-omzet van meer dan 12 miljoen euro
  • Meer dan vijftig werknemers in dienst

Valt jouw onderneming onder de categorie micro of klein, dan ben je in principe vrijgesteld van de wettelijke controleplicht. Toch kunnen ook kleinere bedrijven een accountantsverklaring nodig hebben. Denk aan situaties waarbij subsidieverstrekkers, aandeelhouders of financiers een gecontroleerde jaarrekening eisen als voorwaarde voor samenwerking of financiering.

Wat houdt een samenstellingsverklaring precies in?

Een samenstellingsverklaring is een verklaring die een accountant afgeeft nadat hij de jaarrekening heeft samengesteld op basis van informatie die de ondernemer heeft aangeleverd. De accountant geeft hiermee aan dat hij de jaarrekening heeft opgesteld conform de geldende verslaggevingsstandaarden, maar hij voert geen controle uit op de juistheid van de onderliggende gegevens.

De samenstelverklaring is de meest voorkomende verklaring binnen het mkb. Ze biedt geen zekerheid over de inhoud van de cijfers, maar geeft wel aan dat de jaarrekening professioneel en consistent is opgesteld. De accountant mag de verklaring alleen afgeven als hij geen aanleiding heeft om te twijfelen aan de betrouwbaarheid van de aangeleverde informatie.

Praktisch gezien werkt het als volgt: de ondernemer levert de financiële gegevens aan, de accountant verwerkt en structureert deze tot een volledige jaarrekening, en sluit af met de samenstellingsverklaring. Dit maakt het instrument toegankelijk en kostenefficiënt voor kleinere bedrijven die geen wettelijke controleplicht hebben.

Welke zekerheid biedt elk type verklaring?

Het verschil in zekerheid tussen een accountantsverklaring en een samenstellingsverklaring is aanzienlijk. Een accountantsverklaring biedt een hoge mate van zekerheid: de accountant heeft de jaarrekening grondig gecontroleerd en geeft een professioneel oordeel over de getrouwheid ervan. Een samenstellingsverklaring biedt geen zekerheid in de technische zin van het woord.

In de accountancypraktijk worden drie niveaus van zekerheid onderscheiden:

  1. Redelijke zekerheid (accountantsverklaring): De accountant heeft een volledige controle uitgevoerd en concludeert met een hoge mate van zekerheid dat de jaarrekening een getrouw beeld geeft. Dit is het hoogste niveau.
  2. Beperkte zekerheid (beoordelingsverklaring): De accountant heeft een beperktere toetsing uitgevoerd en concludeert dat hem niets is gebleken dat de jaarrekening onjuist weergeeft. Dit is een middenvorm.
  3. Geen zekerheid (samenstellingsverklaring): De accountant stelt de jaarrekening samen op basis van aangeleverde gegevens en geeft geen oordeel over de inhoudelijke juistheid. Dit is het laagste niveau.

Voor veel mkb-ondernemers is de samenstellingsverklaring voldoende. Maar zodra externe partijen meer zekerheid nodig hebben, bijvoorbeeld bij een overname of een aanzienlijke financieringsaanvraag, kan een hoger niveau van zekerheid vereist zijn.

Wat is het verschil in kosten en doorlooptijd?

Een accountantsverklaring is aanzienlijk duurder en tijdsintensiever dan een samenstellingsverklaring. De controle die aan de accountantsverklaring ten grondslag ligt, vereist diepgaand onderzoek van de financiële administratie, interne beheersmaatregelen en onderliggende documentatie. Dit vertaalt zich in hogere kosten en een langere doorlooptijd.

De kosten van een samenstellingsverklaring variëren afhankelijk van de complexiteit van de administratie en de omvang van het bedrijf, maar zijn voor het gemiddelde mkb-bedrijf beduidend lager dan die van een volledige controle. De doorlooptijd is ook korter: waar een wettelijke controle weken tot maanden in beslag kan nemen, wordt een samenstellingsverklaring doorgaans binnen een overzichtelijke termijn afgerond.

Voor mkb-ondernemers zonder wettelijke controleplicht is de samenstelverklaring dan ook de meest praktische en kostenefficiënte keuze, zolang externe partijen geen hogere zekerheid vereisen.

Welke verklaring hebben banken en financiers nodig?

Banken en financiers accepteren in veel gevallen een samenstellingsverklaring bij standaard financieringsaanvragen van mkb-bedrijven. Toch hangt het gewenste type verklaring sterk af van de hoogte van het gevraagde bedrag, het risicoprofiel van de onderneming en het beleid van de financier.

Bij kleinere kredietaanvragen volstaat een jaarrekening met samenstellingsverklaring vaak. Bij grotere financieringen, complexere structuren of hogere risico’s vragen banken steeds vaker om een beoordelingsverklaring of zelfs een volledige accountantsverklaring. Dit geeft hun meer zekerheid over de financiële positie van de onderneming.

Ook bij andere situaties kan een hogere mate van zekerheid gevraagd worden:

  • Subsidieaanvragen waarbij de subsidieverstrekker een gecontroleerde verantwoording eist
  • Bedrijfsovernames waarbij de koper zekerheid wil over de financiële positie van de over te nemen onderneming
  • Aandeelhoudersovereenkomsten waarbij meerdere partijen inzicht eisen in de financiële gezondheid
  • Internationale samenwerkingsverbanden waarbij buitenlandse partners hogere standaarden hanteren

Het is verstandig om vooraf bij de bank of financier na te vragen welk type verklaring zij verwachten, zodat je niet achteraf voor verrassingen komt te staan.

Hoe kiest een mkb-ondernemer de juiste verklaring?

De keuze tussen een accountantsverklaring en een samenstellingsverklaring hangt voor een mkb-ondernemer af van drie factoren: de wettelijke verplichting, de eisen van externe partijen en de complexiteit van de onderneming. In de meeste gevallen volstaat de samenstelverklaring voor het mkb.

Stel jezelf de volgende vragen om de juiste keuze te maken:

  1. Ben ik wettelijk verplicht? Controleer of jouw onderneming voldoet aan de omvangscriteria voor een wettelijke controle. Voldoe je niet aan twee van de drie drempelwaarden, dan heb je doorgaans geen accountantsverklaring nodig.
  2. Wat eisen mijn externe partijen? Vraag bij banken, subsidieverstrekkers of zakenpartners na welk type verklaring zij vereisen voordat je een aanvraag indient.
  3. Is er sprake van een bijzondere situatie? Bij een overname, fusie of ingrijpende herstructurering kan een hogere mate van zekerheid zinvol zijn, ook als je daar niet wettelijk toe verplicht bent.

Twijfel je welk type verklaring het beste past bij jouw situatie? Bespreek dit dan met een accountant die jouw onderneming en de specifieke omstandigheden kent. Een goede adviseur denkt proactief mee en voorkomt dat je te veel betaalt voor zekerheid die je niet nodig hebt, of te weinig zekerheid biedt aan partijen die dat wel verwachten.

Hoe vhm helpt bij jouw jaarrekening en verklaring

vhm begeleidt mkb-ondernemers door het hele traject, van het bijhouden van de financiële administratie tot het samenstellen of controleren van de jaarrekening. Of je nu een samenstellingsverklaring nodig hebt of een volledige accountantscontrole, de accountants van vhm zorgen dat de juiste verklaring tijdig en correct beschikbaar is.

Wat vhm voor jou regelt:

  • Beoordelen welk type verklaring past bij jouw situatie en de eisen van externe partijen
  • Samenstellen van de jaarrekening op basis van jouw financiële gegevens
  • Uitvoeren van de wettelijke controle wanneer dat vereist is
  • Proactief signaleren van fiscale kansen en risico’s tijdens het opstellen van de jaarrekening
  • Adviseren bij bijzondere situaties zoals overnames, fusies of financieringsaanvragen

Met vestigingen in Epe, Veenendaal, Genemuiden en Almelo is vhm altijd snel in de buurt. Wil je weten welke verklaring jouw onderneming nodig heeft en wat dat voor jou betekent? Bekijk het volledige accountancy-aanbod van vhm | accountants & belastingadviseurs of neem direct contact op met vhm | accountants & belastingadviseurs voor een vrijblijvend gesprek.

Veelgestelde vragen

Kan ik overstappen van een samenstellingsverklaring naar een accountantsverklaring als mijn bedrijf groeit?

Ja, dat is zeker mogelijk en in veel gevallen ook verstandig om tijdig te regelen. Zodra jouw onderneming twee jaar achtereen aan twee van de drie wettelijke drempelwaarden voldoet, ben je zelfs verplicht om over te stappen naar een wettelijke controle. Het is raadzaam om dit traject vroegtijdig met je accountant te bespreken, zodat de administratie en interne processen al voldoen aan de hogere eisen die een accountantscontrole stelt.

Wat gebeurt er als ik een samenstellingsverklaring aanvraag, maar mijn accountant twijfelt aan de betrouwbaarheid van mijn gegevens?

Als de accountant gegronde redenen heeft om te twijfelen aan de betrouwbaarheid van de door jou aangeleverde informatie, mag hij de samenstellingsverklaring niet afgeven. In dat geval zal hij je vragen om aanvullende documentatie of onderbouwing te leveren. Kan de twijfel niet worden weggenomen, dan is de accountant verplicht de opdracht te beëindigen. Dit benadrukt het belang van een volledige en eerlijke aanlevering van financiële gegevens.

Is een beoordelingsverklaring een goed compromis tussen een samenstellingsverklaring en een accountantsverklaring?

Ja, een beoordelingsverklaring is in veel situaties een praktische middenweg. De accountant voert een beperkte toetsing uit en geeft beperkte zekerheid, wat voor veel banken en financiers voldoende is bij middelgrote financieringsaanvragen. De kosten en doorlooptijd liggen tussen die van een samenstelling en een volledige controle in, waardoor het een kostenefficiënte optie kan zijn als externe partijen meer zekerheid vragen dan een samenstellingsverklaring biedt, maar een volledige controle niet strikt noodzakelijk is.

Hoe lang is een samenstellingsverklaring of accountantsverklaring geldig?

Een samenstellingsverklaring of accountantsverklaring heeft betrekking op een specifiek boekjaar en is daarmee in principe onbeperkt geldig als historisch document. In de praktijk hanteren banken, subsidieverstrekkers en andere externe partijen echter vaak een maximale ‘ouderdom’ van de jaarrekening, doorgaans niet ouder dan twaalf tot achttien maanden. Het is daarom verstandig om jaarlijks tijdig een nieuwe verklaring te laten opstellen, zodat je altijd actuele documentatie beschikbaar hebt voor externe partijen.

Moet ik als zzp'er of eenmanszaak ook een samenstellingsverklaring laten opstellen?

Nee, als zzp’er of eenmanszaak ben je wettelijk niet verplicht om een jaarrekening op te stellen of een samenstellingsverklaring te laten afgeven. Toch kan het zinvol zijn, bijvoorbeeld als je een zakelijk krediet aanvraagt bij een bank of als een opdrachtgever inzicht wil in jouw financiële positie. Een door een accountant samengestelde jaarrekening geeft externe partijen meer vertrouwen dan een zelfopgesteld overzicht.

Wat moet ik aanleveren bij mijn accountant om een samenstellingsverklaring te kunnen laten opstellen?

Voor het opstellen van een samenstellingsverklaring heeft je accountant doorgaans toegang nodig tot je volledige financiële administratie over het betreffende boekjaar, waaronder bankafschriften, inkoopfacturen, verkoopfacturen, salarisadministratie en een overzicht van openstaande debiteuren en crediteuren. Hoe vollediger en geordender jij de gegevens aanlevert, hoe sneller en efficiënter de accountant de jaarrekening kan samenstellen. Een goede boekhoudkundige basis gedurende het jaar bespaart tijd en kosten aan het einde van het boekjaar.

Kan een samenstellingsverklaring worden gebruikt bij een bedrijfsovername?

Een samenstellingsverklaring kan als uitgangspunt dienen bij een bedrijfsovername, maar biedt in de meeste gevallen onvoldoende zekerheid voor de kopende partij. Omdat de accountant bij een samenstelling geen oordeel geeft over de juistheid van de cijfers, zal een potentiële koper doorgaans vragen om een beoordelingsverklaring of een volledige accountantsverklaring. Bij een overname is het dan ook verstandig om vroegtijdig te bepalen welk niveau van zekerheid vereist is, zodat het juiste type verklaring tijdig beschikbaar is en het overnameproces niet vertraagd wordt.

Gerelateerde artikelen

Deze inhoud is gegenereerd met behulp van AI en kan fouten bevatten.