Wij zijn op zoek naar enthousiaste collega’s op alle vestigingen. Bekijk onze vacatures snel!

Kun je zelf je boekhouding doen?

Team vhm | Accountants & Belastingadviseurs ·
Kleine ondernemer aan houten bureau met facturen, bonnetjes en kasboek, onzeker een pen vasthoudend boven spreadsheet, rekenmachine en koffiemok nabij.

Ja, je mag als ondernemer je eigen boekhouding doen. Er is geen wettelijke verplichting om een accountant of boekhouder in te schakelen voor het bijhouden van je dagelijkse administratie. Toch is zelf boekhouden niet voor iedereen even verstandig: de complexiteit van je onderneming, je rechtsvorm en de beschikbare tijd bepalen in grote mate of het een slimme keuze is.

In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over zelf boekhouden, van wat je wettelijk mag bijhouden tot wanneer professionele hulp meer oplevert dan het kost.

Wat mag je als ondernemer zelf bijhouden?

Als ondernemer mag je vrijwel alle onderdelen van je boekhouding zelf bijhouden. De wet schrijft niet voor dat je een accountant of boekhouder moet inschakelen voor je dagelijkse administratie. Wat de wet wél verplicht, is dat je een deugdelijke financiële administratie voert die aansluit bij de aard en omvang van je onderneming.

Concreet mag je zelf verzorgen:

  • Het bijhouden van je inkomsten en uitgaven
  • Het verwerken van inkoopfacturen en verkoopfacturen
  • De btw-aangifte (indien van toepassing)
  • De aangifte inkomstenbelasting of vennootschapsbelasting
  • Het bijhouden van je bankafschriften en kasboek

Waar het ingewikkelder wordt, is bij de jaarrekening. Heb je een bv, nv of andere rechtspersoon? Dan ben je verplicht een jaarrekening op te maken en die binnen twaalf maanden na afloop van het boekjaar te deponeren bij de Kamer van Koophandel. Te laat deponeren is strafbaar en kan leiden tot een boete van de Belastingdienst. Sommige rechtspersonen, zoals pensioen-bv’s en stamrecht-bv’s, gelden gedeeltelijk vrijgestelde regels. Voor zzp’ers en eenmanszaken gelden minder strenge verplichtingen, maar ook zij moeten hun administratie zeven jaar bewaren.

Welke boekhoudprogramma’s zijn geschikt voor het mkb?

Voor het mkb zijn er verschillende boekhoudprogramma’s die zelf boekhouden toegankelijk maken, ook zonder boekhoudkundige achtergrond. De bekendste en meest gebruikte pakketten in Nederland zijn Exact Online, Moneybird, Snelstart en Twinfield. Elk pakket heeft zijn eigen sterktes, afhankelijk van de grootte en complexiteit van je onderneming.

Een overzicht van veelgebruikte opties:

  1. Moneybird — Gebruiksvriendelijk en populair bij zzp’ers en kleine bedrijven. Eenvoudig facturen maken, bankafschriften importeren en btw-aangifte voorbereiden.
  2. Exact Online — Geschikt voor groeiende mkb-bedrijven met meer transacties en meerdere gebruikers. Biedt uitgebreide rapportagemogelijkheden.
  3. Snelstart — Goed betaalbaar en breed inzetbaar voor het mkb, met opties voor loonadministratie en voorraadbeheer.
  4. Twinfield — Cloudgebaseerd en geschikt voor bedrijven die ook samenwerken met een externe accountant.

De meeste moderne boekhoudprogramma’s koppelen direct aan je zakelijke bankrekening, waardoor transacties automatisch worden ingelezen. Dat scheelt aanzienlijk in handmatig invoerwerk. Let bij de keuze op of het pakket samenwerkt met jouw bank en of je accountant er ook mee werkt, zodat gegevens eenvoudig gedeeld kunnen worden.

Hoeveel tijd kost de boekhouding per maand?

De tijd die je maandelijks kwijt bent aan je boekhouding hangt sterk af van het aantal transacties, de complexiteit van je onderneming en het boekhoudpakket dat je gebruikt. Voor een zzp’er met beperkte activiteiten kan dit neerkomen op twee tot vier uur per maand. Voor een mkb-bedrijf met personeel, meerdere kostenposten en regelmatige inkoop- en verkoopfacturen loopt dit al snel op naar een dagdeel of meer per week.

Denk hierbij aan de volgende terugkerende taken:

  • Verwerken van inkomende en uitgaande facturen
  • Afstemmen van bankafschriften
  • Bijhouden van de kasadministratie
  • Voorbereiden en indienen van de btw-aangifte (kwartaal of maand)
  • Bijhouden van declaraties en onkostennota’s

Veel ondernemers onderschatten de tijdsinvestering. Zeker als er ook loonadministratie bij komt kijken, neemt de tijdsdruk flink toe. Die uren gaan ten koste van tijd die je anders in je core business zou kunnen steken.

Welke fouten maken ondernemers het vaakst in hun administratie?

De meest voorkomende fouten in de boekhouding van ondernemers zijn het niet bewaren van bonnetjes en facturen, het onjuist verwerken van btw en het door elkaar halen van zakelijke en privé-uitgaven. Deze fouten lijken klein, maar kunnen bij een belastingcontrole leiden tot naheffingen, boetes of het verlies van aftrekposten.

Andere veelgemaakte fouten zijn:

  • Te laat aangifte doen — De Belastingdienst rekent rente en boetes bij te late btw- of inkomstenbelastingaangiften.
  • Privé en zakelijk door elkaar halen — Zonder een aparte zakelijke rekening is het lastig om kosten correct te categoriseren.
  • Vergeten investeringen te activeren — Grote aankopen moeten worden afgeschreven, niet in één keer als kosten worden geboekt.
  • Onjuiste btw-verwerking — Denk aan het verkeerd toepassen van het nultarief, vrijstellingen of de btw op privégebruik van zakelijke goederen.
  • Geen reservering voor belasting — Veel ondernemers worden verrast door een hoge aanslag omdat ze gedurende het jaar niets apart hebben gezet.

Een goede gewoonte is om wekelijks een vast moment in te plannen voor de administratie, zodat bonnetjes en facturen niet opstapelen en fouten sneller worden opgemerkt.

Wanneer is het verstandig de boekhouding uit te besteden?

Het is verstandig om de boekhouding uit te besteden op het moment dat de administratie meer tijd kost dan oplevert, wanneer de fiscale complexiteit toeneemt of wanneer je bedrijf groeit en strategisch advies nodig is. Voor veel mkb-ondernemers is dat moment eerder dan ze denken.

Concrete signalen dat uitbesteden de betere keuze is:

  • Je besteedt meer dan een halve dag per week aan administratieve taken
  • Je hebt personeel in dienst en moet loonadministratie voeren
  • Je onderneming heeft een bv-structuur of werkt met meerdere rechtspersonen
  • Je wilt investeren, een lening aantrekken of je bedrijf verkopen
  • Je maakt regelmatig fouten of twijfelt over de juiste verwerking van transacties
  • Je hebt onvoldoende actueel inzicht in je financiële positie

Uitbesteden betekent niet dat je de controle verliest. Moderne boekhoudpakketten geven je als ondernemer altijd real-time inzicht in je cijfers, ook als een accountant de verwerking verzorgt. Je wint tijd en zekerheid, zonder het overzicht te verliezen.

Wat kost een accountant ten opzichte van zelf boekhouden?

Zelf boekhouden kost je geen directe kosten, maar wel tijd. Een accountant of boekhouder kost geld, maar levert je tijd, zekerheid en vaak ook belastingvoordeel op. De werkelijke vergelijking gaat dus niet alleen over de factuur, maar over wat jouw tijd waard is en hoeveel een fout je kan kosten.

Globale kostenindicaties voor externe boekhouding of accountancy:

  • Zzp’er / eenmanszaak — Een boekhouder rekent doorgaans tussen de 50 en 150 euro per maand voor basisdiensten zoals btw-aangifte en jaarrekening.
  • Mkb-bedrijf met personeel — Afhankelijk van de omvang en complexiteit liggen de kosten voor volledige boekhouding en loonadministratie hoger, met maatwerk per situatie.
  • Samenstellingsverklaring — Voor een samenstellingsverklaring bij de jaarrekening is het verstandig meerdere offertes op te vragen om een goede prijs-kwaliteitsvergelijking te maken.

Daartegenover staat dat een goede accountant je helpt belasting te besparen, aftrekposten te benutten, subsidies aan te vragen en strategische keuzes te onderbouwen met cijfers. Die meerwaarde overstijgt in veel gevallen de kosten. Bekijk meer over de mogelijkheden op de pagina over accountancydiensten.

Hoe vhm helpt met je boekhouding

vhm ondersteunt mkb-ondernemers bij alle facetten van de financiële administratie, van het bijhouden van de dagelijkse boekhouding tot het samenstellen van de jaarrekening en het geven van proactief fiscaal advies. Het doel is niet alleen dat de cijfers kloppen, maar dat jij als ondernemer er ook iets mee kunt.

Wat vhm voor je doet:

  • Volledige uitbesteding van je financiële administratie, zodat jij je kunt richten op je bedrijf
  • Samenstellen en deponeren van de jaarrekening, inclusief bewaking van deadlines
  • Loonadministratie en salarisverwerking via een gebruiksvriendelijke online omgeving
  • Fiscaal advies over belastingoptimalisatie, investeringen en bedrijfsstructuur
  • Strategisch advies bij groei, overnames, financieringen en wijziging van de ondernemingsvorm
  • Benchmarking: hoe presteren jouw cijfers ten opzichte van branchegenoten?

Met vestigingen in Epe, Veenendaal, Genemuiden en Almelo is vhm altijd dichtbij, fysiek of digitaal. De adviseurs spreken heldere taal, denken proactief mee en kennen de regionale ondernemerscultuur. Wil je weten wat vhm voor jouw onderneming kan betekenen? Neem contact op met vhm | accountants & belastingadviseurs en ontdek hoe je meer uit je boekhouding haalt.

Veelgestelde vragen

Moet ik als zzp'er ook een jaarrekening opstellen?

Als zzp’er of eenmanszaak ben je niet verplicht om een formele jaarrekening op te stellen of te deponeren bij de Kamer van Koophandel — dat geldt alleen voor rechtspersonen zoals een bv of nv. Wel ben je verplicht om een volledige en deugdelijke administratie bij te houden en je inkomstenbelastingaangifte correct in te dienen. Het opstellen van een eenvoudige winst- en verliesrekening is echter sterk aan te raden, omdat het je inzicht geeft in de financiële gezondheid van je onderneming en de basis vormt voor je belastingaangifte.

Hoe lang moet ik mijn administratie bewaren en in welke vorm?

De Belastingdienst verplicht je om je administratie minimaal zeven jaar te bewaren — voor onroerende zaken geldt zelfs een bewaartermijn van tien jaar. Dit geldt voor zowel digitale als papieren documenten, zoals facturen, bankafschriften, contracten en kasboeken. Digitaal bewaren is toegestaan, mits de bestanden leesbaar en toegankelijk blijven gedurende de volledige bewaartermijn. Zorg er dus voor dat je niet afhankelijk bent van software die mogelijk niet meer beschikbaar is over zeven jaar.

Kan ik tussentijds overstappen van zelf boekhouden naar een accountant?

Ja, overstappen kan op elk gewenst moment, al is het begin van een nieuw boekjaar of kwartaal het meest praktisch. Een accountant of boekhouder kan de bestaande administratie overnemen, mits deze voldoende op orde is. Het is verstandig om vooraf de huidige staat van je administratie te bespreken, zodat eventuele achterstallige of onjuiste boekingen gecorrigeerd kunnen worden. Moderne boekhoudpakketten zoals Moneybird of Exact Online maken de overdracht eenvoudiger, omdat de toegang eenvoudig gedeeld kan worden.

Wat is het verschil tussen een boekhouder en een accountant, en wie heb ik nodig?

Een boekhouder verzorgt voornamelijk de dagelijkse administratieve verwerking, zoals het inboeken van facturen, de btw-aangifte en de loonadministratie. Een accountant heeft een hogere opleiding en is bevoegd om verklaringen af te geven bij jaarrekeningen, zoals een samenstellings-, beoordelings- of controleverklaring. Voor de meeste zzp’ers en kleine mkb-bedrijven volstaat een boekhouder voor de dagelijkse administratie; een accountant is met name nodig als je een bv hebt, externe financiering zoekt of strategisch fiscaal advies nodig hebt.

Hoe houd ik privé en zakelijke uitgaven het beste gescheiden?

De eenvoudigste en meest effectieve maatregel is het openen van een aparte zakelijke bankrekening, ook als je een eenmanszaak hebt. Betaal alle zakelijke kosten uitsluitend via deze rekening en stort je privé-opnames als een afzonderlijke transactie. Gebruik je toch een zakelijke betaalmiddel voor een privé-aankoop, boek dit dan direct als privéopname in je boekhoudprogramma. Een duidelijke scheiding voorkomt niet alleen fouten bij de btw-aangifte, maar maakt ook een eventuele belastingcontrole een stuk overzichtelijker.

Wat moet ik regelen als ik voor het eerst btw-aangifte moet doen?

Voordat je btw-aangifte kunt doen, moet je onderneming btw-plichtig zijn en geregistreerd staan bij de Belastingdienst, die je vervolgens een btw-nummer toekent. Bepaal daarna of je aangifte doet per maand, kwartaal of jaar — voor de meeste kleine ondernemers is kwartaalaangifte de standaard. Zorg dat je alle inkoopfacturen (met de btw die jij hebt betaald) en verkoopfacturen (met de btw die jij hebt ontvangen) correct hebt geboekt, want het verschil bepaalt wat je afdraagt of terugkrijgt. De meeste boekhoudprogramma’s genereren automatisch een btw-overzicht dat je direct kunt gebruiken voor de aangifte via het portaal van de Belastingdienst.

Is het slim om een boekhoudprogramma te gebruiken als ik maar weinig transacties heb?

Ja, ook bij een beperkt aantal transacties is een boekhoudprogramma de moeite waard. Het zorgt voor een gestructureerde administratie, maakt het aanmaken van correcte facturen eenvoudig en helpt je btw-aangifte foutloos voor te bereiden. Bovendien zijn veel instappakketten, zoals Moneybird, al beschikbaar voor een laag maandelijks bedrag en besparen ze je tijd die je anders kwijt bent aan handmatige overzichten in Excel. Mocht je bedrijf groeien, dan heb je bovendien meteen een geordende historische administratie beschikbaar.

Gerelateerde artikelen

Deze inhoud is gegenereerd met behulp van AI en kan fouten bevatten.