Wij zijn op zoek naar enthousiaste collega’s op alle vestigingen. Bekijk onze vacatures snel!

Waarom moet je een jaarrekening maken?

Team vhm | Accountants & Belastingadviseurs ·
Open jaarverslag op eikenhouten bureau met potlood en kamerplant, verlicht door een warme leeslamp in een professionele accountantsomgeving.

Een jaarrekening maken is voor veel ondernemers een wettelijke verplichting. Rechtspersonen zoals besloten vennootschappen (bv’s), naamloze vennootschappen (nv’s), stichtingen en verenigingen zijn op grond van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek verplicht om jaarlijks een jaarrekening op te stellen en te deponeren bij de Kamer van Koophandel. Eenmanszaken en vennootschappen onder firma zijn dat in principe niet, tenzij andere afspraken of financiers dit vereisen. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de jaarrekening, van wie hem moet maken tot wat er precies in moet staan.

Wie is wettelijk verplicht een jaarrekening op te stellen?

Rechtspersonen zijn in Nederland wettelijk verplicht een jaarrekening op te stellen. Dit geldt voor bv’s, nv’s, stichtingen, verenigingen en coöperaties. Eenmanszaken en vennootschappen onder firma (vof’s) vallen hier in de meeste gevallen buiten, al kan een bank of investeerder contractueel wel een jaarrekening verlangen.

De omvang van de onderneming bepaalt daarnaast welke eisen gelden voor de inhoud en controle van de jaarrekening. De wet onderscheidt vier bedrijfsklassen: micro, klein, middelgroot en groot. Hoe groter de onderneming, hoe uitgebreider de rapportageverplichting en hoe strenger de controleplicht. Voor de meeste mkb-ondernemers geldt de categorie micro of klein, wat betekent dat de eisen relatief beperkt blijven.

Commanditaire vennootschappen (cv’s) en vof’s waarbij alle beherende vennoten kapitaalvennootschappen zijn, zijn overigens wél verplicht om een jaarrekening te deponeren. Het is dus verstandig om per rechtsvorm goed na te gaan welke verplichtingen van toepassing zijn.

Wat moet er precies in een jaarrekening staan?

Een jaarrekening bestaat minimaal uit een balans, een winst- en verliesrekening, en een toelichting op beide. De balans geeft de financiële positie van de onderneming op een bepaald moment weer, de winst- en verliesrekening toont de resultaten over het boekjaar, en de toelichting verklaart de gehanteerde grondslagen en bijzondere posten.

Afhankelijk van de bedrijfsklasse kunnen aanvullende onderdelen verplicht zijn:

  • Balans met een overzicht van bezittingen, schulden en eigen vermogen
  • Winst- en verliesrekening met omzet, kosten en nettoresultaat
  • Toelichting op de gehanteerde waarderingsgrondslagen
  • Kasstroomoverzicht (verplicht voor middelgrote en grote ondernemingen)
  • Bestuursverslag (verplicht voor middelgrote en grote ondernemingen)

Voor micro- en kleinbedrijven gelden vereenvoudigde regels. Zij mogen een verkorte balans en een beperkte toelichting opstellen, en hoeven in veel gevallen geen winst- en verliesrekening openbaar te maken. Dit scheelt tijd en kosten, maar ontslaat de ondernemer niet van de verplichting om de informatie intern volledig bij te houden.

Wanneer moet de jaarrekening zijn ingediend?

De jaarrekening moet in principe binnen vijf maanden na afloop van het boekjaar zijn opgesteld. Daarna heeft de aandeelhoudersvergadering of het bevoegde orgaan twee maanden de tijd om de jaarrekening vast te stellen. Na vaststelling moet de jaarrekening binnen acht werkdagen worden gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel. In totaal geldt dus een uiterste termijn van dertien maanden na het einde van het boekjaar.

Voor de meeste ondernemingen loopt het boekjaar gelijk aan het kalenderjaar, wat betekent dat de jaarrekening over 2025 uiterlijk in januari 2027 gedeponeerd moet zijn. In de praktijk is het sterk aan te raden dit eerder te doen, zodat er ruimte is voor eventuele correcties of vragen van de accountant.

Deponeren gebeurt tegenwoordig digitaal via Standard Business Reporting (SBR). Voor bedrijven in de klasse micro en klein geldt deze digitale verplichting al sinds boekjaar 2016. Middelgrote bedrijven zijn hier vanaf boekjaar 2017 aan gehouden, en grote ondernemingen vanaf boekjaar 2025. Let daarbij altijd op het juiste KVK-nummer: een foutief nummer kan ertoe leiden dat de jaarrekening niet vindbaar is onder het eigen bedrijf, of dat een andere organisatie niet meer kan deponeren.

Wat zijn de gevolgen als je geen jaarrekening indient?

Het niet tijdig indienen van een jaarrekening is een economisch delict en kan ernstige gevolgen hebben. Bij faillissement geldt het ontbreken van een tijdig gedeponeerde jaarrekening als bewijs van onbehoorlijk bestuur, waardoor bestuurders persoonlijk aansprakelijk kunnen worden gesteld voor de schulden van de onderneming.

Daarnaast kan de Kamer van Koophandel een boete opleggen en kan het Openbaar Ministerie strafrechtelijk optreden. In de praktijk zijn de gevolgen bij faillissement het meest ingrijpend: de curator kan de bestuurder persoonlijk aansprakelijk stellen als de jaarrekening meer dan twee weken te laat is gedeponeerd én er sprake is van een tekort in de boedel.

Een ontheffing van de deponeringsplicht is alleen mogelijk bij zwaarwegende redenen, zoals brand of inbeslagname van stukken door justitie. Een ingetreden faillissement of het ontbreken van een accountantsverklaring zijn geen erkende gronden voor ontheffing.

Moet een accountant de jaarrekening controleren of samenstellen?

Of een accountant verplicht is, hangt af van de omvang van de onderneming. Voor micro- en kleinbedrijven geldt geen wettelijke controleplicht. Zij kunnen de jaarrekening zelf opstellen of laten samenstellen door een accountant, waarbij de accountant een samenstellingsverklaring afgeeft. Voor middelgrote en grote ondernemingen is een wettelijke controle door een registeraccountant (RA) verplicht.

Het verschil tussen samenstellen en controleren is relevant:

  1. Samenstellen: De accountant stelt de jaarrekening op aan de hand van door de ondernemer aangeleverde gegevens. Er vindt geen inhoudelijke controle plaats op de juistheid van die gegevens. De accountant geeft een samenstellingsverklaring af.
  2. Beoordelen: De accountant voert beperkte controlewerkzaamheden uit en geeft een beoordelingsverklaring. Dit is een tussenvorm die soms door financiers wordt gevraagd.
  3. Controleren: De accountant voert een volledige wettelijke controle uit en geeft een goedkeurende, dan wel afkeurende verklaring of oordeelonthouding. Dit is verplicht voor middelgrote en grote ondernemingen.

Ook als samenstellen niet wettelijk verplicht is, kan het verstandig zijn een accountant in te schakelen. Banken, investeerders en subsidieverstrekkers vragen regelmatig om een samenstellingsverklaring als onderbouwing van financiële informatie.

Kan een jaarrekening ook nuttig zijn als die niet verplicht is?

Ja, een jaarrekening biedt ook zonder wettelijke verplichting waardevolle inzichten. Voor ondernemers die niet verplicht zijn een jaarrekening op te stellen, kan het document dienen als een helder financieel kompas: het laat zien hoe de onderneming er financieel voor staat, waar winst wordt gemaakt en waar kosten kunnen worden bespaard.

Concrete situaties waarin een jaarrekening nuttig is, ook zonder verplichting:

  • Bij het aanvragen van een zakelijke lening of hypotheek, waarbij de bank inzicht wil in de financiële positie
  • Bij het aantrekken van een investeerder of het aangaan van een samenwerking
  • Bij het aanvragen van subsidies, waarbij een financiële onderbouwing vereist is
  • Bij een bedrijfsoverdracht of overname, waarbij de waarde van de onderneming moet worden aangetoond
  • Als intern sturingsinstrument om prestaties te vergelijken met voorgaande jaren of branchegenoten

Een goed opgestelde jaarrekening is daarmee meer dan een administratieve verplichting. Het is een strategisch document dat onderbouwde beslissingen mogelijk maakt over investeringen, groei en de toekomst van de onderneming.

Hoe vhm helpt met jouw jaarrekening

vhm ontzorgt mkb-ondernemers volledig als het gaat om de jaarrekening en de bredere financiële administratie. Of het nu gaat om het samenstellen van de jaarrekening, het verzorgen van de aangifte of het proactief signaleren van kansen en risico’s, de accountants van vhm ondernemen met je mee. Concreet bieden zij:

  • Samenstellen van de jaarrekening inclusief samenstellingsverklaring voor micro- en kleinbedrijven
  • Wettelijke controle voor middelgrote en grote ondernemingen door registeraccountants
  • Tijdige deponering bij de Kamer van Koophandel via SBR, zodat deadlines nooit worden gemist
  • Fiscaal advies gekoppeld aan de jaarrekening, zoals optimalisatie van vennootschapsbelasting en dividendbelasting
  • Actueel financieel inzicht via tussentijdse cijfers en prognoses, zodat je altijd weet waar je bedrijf staat

Met vestigingen in Epe, Veenendaal, Genemuiden en Almelo is vhm altijd dichtbij, en dankzij de digitale werkomgeving ook op afstand snel bereikbaar. Wil je weten wat vhm voor jouw onderneming kan betekenen? Bekijk het volledige aanbod op de pagina accountancy dienstverlening of neem direct contact op met vhm | accountants & belastingadviseurs voor een vrijblijvend gesprek.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen een micro- en een kleinbedrijf, en welke drempelwaarden gelden daarvoor?

Een onderneming valt in de categorie micro als zij voldoet aan minimaal twee van de volgende drie criteria: een balanstotaal van maximaal €450.000, een netto-omzet van maximaal €900.000 en gemiddeld maximaal 10 werknemers. Voor de categorie klein liggen de grenzen hoger: maximaal €6 miljoen balanstotaal, maximaal €12 miljoen netto-omzet en maximaal 50 werknemers. Het is belangrijk om jaarlijks te controleren of je onderneming nog in dezelfde categorie valt, want een groei in omzet of personeelsbestand kan leiden tot zwaardere rapportageverplichtingen.

Wat gebeurt er als ik de jaarrekening te laat deponeer, maar er is geen sprake van faillissement?

Ook zonder faillissement kan te late deponering gevolgen hebben. De Kamer van Koophandel kan een aanmaning sturen en het Openbaar Ministerie heeft de bevoegdheid om strafrechtelijk op te treden, omdat het niet tijdig deponeren een economisch delict is. Bovendien kan het ontbreken van een actuele jaarrekening in het handelsregister het vertrouwen van zakenpartners, banken en investeerders schaden. Het is daarom verstandig om bij dreigende overschrijding van de deadline direct contact op te nemen met je accountant.

Kan ik als zzp'er of eenmanszaak zelf een jaarrekening opstellen zonder accountant?

Ja, als eenmanszaak ben je niet wettelijk verplicht een jaarrekening op te stellen, laat staan om daarvoor een accountant in te schakelen. Toch kan het verstandig zijn om minimaal een eenvoudige balans en winst- en verliesrekening bij te houden, zeker als je een zakelijke lening wilt aanvragen of met een investeerder in gesprek gaat. Boekhoudpakketten zoals Exact, Moneybird of Twinfield kunnen helpen om dit gestructureerd bij te houden, maar een accountant kan zorgen voor een professioneel opgesteld document met een samenstellingsverklaring die door externe partijen wordt geaccepteerd.

Wat is het verschil tussen het opstellen en het vaststellen van de jaarrekening, en waarom is dat onderscheid belangrijk?

Het opstellen van de jaarrekening is een taak van het bestuur van de onderneming en moet binnen vijf maanden na afloop van het boekjaar zijn afgerond. Het vaststellen gebeurt daarna door de aandeelhoudersvergadering of een ander bevoegd orgaan, en daarvoor geldt een aanvullende termijn van twee maanden. Dit onderscheid is juridisch relevant: pas na vaststelling is de jaarrekening officieel goedgekeurd en kan zij worden gedeponeerd. Wordt de jaarrekening niet tijdig vastgesteld, dan kan dit in geval van faillissement worden aangemerkt als onbehoorlijk bestuur.

Mijn boekjaar loopt niet gelijk aan het kalenderjaar. Heeft dat invloed op de deponeringstermijn?

Nee, de wettelijke termijnen zijn gekoppeld aan het einde van jouw boekjaar, ongeacht wanneer dat valt. Als jouw boekjaar bijvoorbeeld loopt van 1 april tot 31 maart, dan begint de termijn van vijf maanden voor het opstellen te lopen op 1 april. De uiterste deponeringsdatum wordt dan berekend op basis van dat afwijkende boekjaareinde. Het is wel verstandig dit goed te documenteren en je accountant tijdig te informeren, zodat de planning rondom samenstellen, vaststellen en deponeren naadloos aansluit op jouw specifieke boekjaarkalender.

Welke veelgemaakte fouten moet ik vermijden bij het deponeren van de jaarrekening bij de KVK?

Een van de meest voorkomende fouten is het gebruik van een onjuist KVK-nummer bij de digitale aanlevering via SBR, wat ertoe kan leiden dat de jaarrekening niet aan jouw onderneming wordt gekoppeld of dat een andere organisatie problemen ondervindt met haar eigen deponering. Andere veelgemaakte fouten zijn het niet tijdig laten vaststellen van de jaarrekening vóór deponering, het hanteren van verkeerde waarderingsgrondslagen en het ontbreken van een volledige toelichting. Laat de jaarrekening daarom altijd controleren door een accountant voordat je tot deponering overgaat.

Kan ik de jaarrekening van voorgaande jaren nog wijzigen als ik fouten ontdek?

In principe is een eenmaal gedeponeerde jaarrekening definitief, maar in bepaalde gevallen is het mogelijk om een herziene jaarrekening te deponeren. Dit kan bijvoorbeeld als er sprake is van een materiële fout die de jaarrekening misleidend maakt, of als er nieuwe informatie beschikbaar is die betrekking heeft op de situatie vóór balansdatum. Het is hierbij belangrijk om transparant te zijn richting aandeelhouders en andere belanghebbenden, en de wijziging goed te documenteren. Schakel altijd een accountant in om te beoordelen of herziening noodzakelijk en juridisch houdbaar is.

Gerelateerde artikelen

Deze inhoud is gegenereerd met behulp van AI en kan fouten bevatten.