Wij zijn op zoek naar enthousiaste collega’s op alle vestigingen. Bekijk onze vacatures snel!

Welke mate van zekerheid geeft een accountant bij een samenstellingsrapport?

Team vhm | Accountants & Belastingadviseurs ·
Accountant ondertekent een samenstellingsverklaring op een eikenhouten bureau met financiële documenten en potlood ernaast.

Een accountant geeft bij een samenstellingsopdracht geen zekerheid over de juistheid van de jaarrekening. Dit klinkt misschien verrassend, maar het is een bewuste keuze die past bij de aard van de opdracht: de accountant stelt de jaarrekening samen op basis van informatie die de ondernemer zelf aanlevert, zonder die informatie inhoudelijk te toetsen of te controleren. Het resultaat is een gestructureerd financieel overzicht, geen onafhankelijke bevestiging van de cijfers. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over de samenstelverklaring, zodat je precies weet wat je er wel en niet aan hebt.

Wat is het verschil tussen samenstellen, beoordelen en controleren?

Samenstellen, beoordelen en controleren zijn drie verschillende opdrachten die elk een ander niveau van zekerheid bieden. Bij samenstellen geeft de accountant geen zekerheid. Bij beoordelen geeft de accountant beperkte zekerheid. Bij controleren geeft de accountant een hoge mate van zekerheid, ook wel redelijke zekerheid genoemd. De keuze voor een van deze drie hangt af van de omvang van het bedrijf en de eisen van derden.

De drie opdrachten verschillen niet alleen in uitkomst, maar ook in de werkzaamheden die de accountant uitvoert:

  • Samenstellen: de accountant ordent en verwerkt de financiële gegevens die de ondernemer aanlevert tot een jaarrekening. Er worden geen inhoudelijke controles uitgevoerd op de juistheid van die gegevens.
  • Beoordelen: de accountant voert analytische werkzaamheden uit en stelt gerichte vragen om na te gaan of de jaarrekening vrij is van materiële afwijkingen. Dit leidt tot beperkte zekerheid.
  • Controleren: de accountant voert een diepgaande controle uit met onder andere steekproeven, bevestigingen bij derden en systeemtests. Dit resulteert in een accountantsverklaring met redelijke zekerheid.

Voor de meeste mkb-bedrijven is de samenstellingsopdracht de meest gebruikelijke en meest kostenefficiënte keuze, zolang er geen wettelijke of contractuele verplichting geldt voor een hogere vorm van zekerheid.

Welke zekerheid geeft een samenstellingsverklaring wél?

Een samenstelverklaring geeft geen zekerheid over de inhoud van de jaarrekening, maar bevestigt wel dat de accountant de jaarrekening heeft samengesteld in overeenstemming met de van toepassing zijnde standaarden. De verklaring laat zien dat een professionele partij betrokken is geweest bij de opstelling van de financiële verantwoording, ook al is er geen controle uitgevoerd.

Wat de samenstellingsverklaring concreet biedt, is het volgende:

  1. Bevestiging dat de accountant de opdracht heeft uitgevoerd volgens de geldende beroepsregels, waaronder de NV COS 4410.
  2. Een overzicht dat voldoet aan de wettelijke eisen voor deponering bij de Kamer van Koophandel.
  3. Zekerheid voor de ondernemer zelf dat de jaarrekening op een consistente en gestructureerde manier is opgesteld.
  4. Een professioneel document dat bruikbaar is als basis voor belastingaangiften en interne besluitvorming.

Kortom: de samenstelverklaring is geen kwaliteitsstempel op de cijfers zelf, maar een bevestiging van het proces en de betrokkenheid van een gekwalificeerde accountant.

Voor welke bedrijven is een samenstellingsopdracht geschikt?

Een samenstellingsopdracht is geschikt voor kleine en micro-ondernemingen die niet wettelijk verplicht zijn tot een controle of beoordeling van hun jaarrekening. In de praktijk gaat het om de meeste eenmanszaken, vennootschappen onder firma en besloten vennootschappen die vallen in de categorie klein of micro op basis van de wettelijke drempelwaarden.

Een bedrijf valt in de categorie klein als het aan minimaal twee van de volgende drie criteria voldoet: een balanstotaal tot 25 miljoen euro, een netto-omzet tot 50 miljoen euro en gemiddeld minder dan 250 medewerkers. Micro-ondernemingen hebben nog lagere drempelwaarden. Voor deze groepen is een accountantscontrole doorgaans niet verplicht, waardoor een samenstellingsopdracht volstaat.

Toch zijn er situaties waarin ook kleine bedrijven kiezen voor een hogere vorm van zekerheid, bijvoorbeeld wanneer een bank of investeerder daarom vraagt. In dat geval is een beoordelings- of controleopdracht meer op zijn plaats. Voor de dagelijkse praktijk van het mkb is de samenstellingsopdracht echter de norm.

Wat zijn de verplichtingen van de accountant bij een samenstellingsopdracht?

Bij een samenstellingsopdracht is de accountant verplicht te handelen volgens Standaard 4410, de Nederlandse standaard voor samenstellingsopdrachten. Dit betekent dat de accountant de aangeleverde informatie op interne consistentie beoordeelt, maar niet inhoudelijk controleert of verifieert bij derden. De accountant mag niet zomaar cijfers overnemen die duidelijk onjuist of onvolledig lijken.

De belangrijkste verplichtingen van de accountant zijn:

  • De jaarrekening opstellen op basis van de door de ondernemer aangeleverde informatie.
  • Nagaan of de informatie intern consistent is en geen voor de hand liggende onjuistheden bevat.
  • De ondernemer om opheldering vragen als er onduidelijkheden of tegenstrijdigheden in de gegevens zitten.
  • De jaarrekening presenteren in overeenstemming met de toepasselijke verslaggevingsstandaarden, zoals de Nederlandse wet- en regelgeving voor jaarrekeningen.
  • Een samenstellingsverklaring afgeven die duidelijk aangeeft dat er geen zekerheid wordt verstrekt.

De verantwoordelijkheid voor de volledigheid en juistheid van de aangeleverde informatie ligt bij de ondernemer zelf. De accountant mag hierop vertrouwen, tenzij er duidelijke signalen zijn dat informatie onjuist of onvolledig is.

Wat staat er in een samenstellingsverklaring?

Een samenstellingsverklaring bevat een aantal vaste onderdelen die wettelijk en beroepsmatig zijn voorgeschreven. De verklaring maakt duidelijk wat de aard van de opdracht is, welke werkzaamheden zijn uitgevoerd en welk niveau van zekerheid wordt gegeven, namelijk geen. Daarmee onderscheidt de samenstelverklaring zich expliciet van een beoordelings- of controleverklaring.

Standaard bevat een samenstellingsverklaring de volgende elementen:

  • Een beschrijving van de opdracht en de verantwoordelijkheden van de accountant en de ondernemer.
  • Een verwijzing naar de toepasselijke standaard, de NV COS 4410.
  • Een expliciete vermelding dat er geen zekerheid wordt verstrekt.
  • Een beschrijving van de jaarrekening waarop de verklaring betrekking heeft.
  • De handtekening van de accountant en de datum van afgifte.

De verklaring is een verplicht onderdeel van de jaarrekening die bij de Kamer van Koophandel wordt gedeponeerd. Zonder samenstellingsverklaring voldoet de jaarrekening niet aan de wettelijke vereisten voor publicatie.

Wanneer is een hogere mate van zekerheid nodig?

Een hogere mate van zekerheid is nodig wanneer externe partijen, zoals banken, investeerders of aandeelhouders, meer vertrouwen nodig hebben in de juistheid van de financiële cijfers dan een samenstelverklaring biedt. Ook bij bepaalde subsidieaanvragen, aanbestedingen of bij een bedrijfsovername kan een beoordelings- of controleverklaring worden vereist.

Wettelijk gezien zijn middelgrote en grote ondernemingen verplicht hun jaarrekening te laten controleren door een registeraccountant. Voor kleine en micro-ondernemingen geldt deze verplichting in principe niet, tenzij de statuten of een overeenkomst met een financier anders bepalen.

Praktische situaties waarin een hogere mate van zekerheid wordt gevraagd, zijn onder andere:

  • Een bancaire financiering waarbij de bank een beoordelings- of controleverklaring als voorwaarde stelt.
  • Een aandeelhoudersovereenkomst die een hogere vorm van zekerheid vereist.
  • Een fusie of overname waarbij de koper zekerheid wil over de financiële positie van het over te nemen bedrijf.
  • Subsidieverstrekkers die een accountantsverklaring met zekerheid verlangen als verantwoording.

In al deze gevallen is het verstandig tijdig met een accountant te overleggen welke opdrachtvorm het best aansluit bij de eisen van de betrokken partijen.

Hoe vhm helpt met jouw samenstellingsopdracht

Als mkb-ondernemer wil je je richten op de groei van je bedrijf, niet op de vraag welke accountantsverklaring je nodig hebt of hoe je jaarrekening aan de wettelijke eisen voldoet. vhm neemt die zorg volledig uit handen. De accountants van vhm begeleiden je van begin tot eind bij de samenstelling van de jaarrekening, zodat je altijd een correcte, tijdig gedeponeerde jaarrekening hebt die aansluit bij jouw situatie.

Wat vhm voor jou doet:

  • Bepalen welke opdrachtvorm het best past bij jouw bedrijf en de eisen van eventuele financiers of andere derden.
  • Samenstellen van de jaarrekening op basis van jouw financiële administratie, met oog voor interne consistentie en volledigheid.
  • Afgeven van de samenstellingsverklaring en verzorgen van de deponering bij de Kamer van Koophandel.
  • Proactief adviseren wanneer een hogere mate van zekerheid nodig is, bijvoorbeeld bij een financieringsaanvraag of overname.
  • Meedenken over structuur, ondernemingsvorm en fiscale optimalisatie, verder dan alleen de jaarrekening.

Met vestigingen in Epe, Veenendaal, Genemuiden en Almelo is vhm altijd dichtbij. Wil je weten welke opdrachtvorm het beste bij jouw bedrijf past? Neem contact op en bespreek het vrijblijvend met een van de accountants van vhm | accountants & belastingadviseurs.

Veelgestelde vragen

Kan ik als ondernemer zelf een fout in de jaarrekening corrigeren nadat de samenstellingsverklaring is afgegeven?

Ja, dat is mogelijk, maar het vereist overleg met je accountant. Als er na afgifte van de samenstellingsverklaring een materiële fout wordt ontdekt, moet de jaarrekening worden herzien en opnieuw worden afgegeven met een nieuwe verklaring. De accountant is verplicht dit proces te begeleiden en te beoordelen of de correctie ook gevolgen heeft voor de deponering bij de Kamer van Koophandel.

Wat gebeurt er als ik onjuiste of onvolledige informatie aanlevert aan mijn accountant?

De verantwoordelijkheid voor de juistheid en volledigheid van de aangeleverde informatie ligt volledig bij jou als ondernemer. Als de accountant op basis van onjuiste gegevens een jaarrekening samenstelt, kan dit leiden tot een foutieve jaarrekening met mogelijke fiscale of juridische gevolgen. Lever daarom altijd volledige en correcte informatie aan, en informeer je accountant direct als je achteraf ontdekt dat er iets ontbreekt of onjuist is.

Hoe lang duurt het gemiddeld om een samenstellingsopdracht af te ronden?

De doorlooptijd van een samenstellingsopdracht hangt sterk af van de volledigheid van de aangeleverde administratie en de complexiteit van de onderneming. Bij een goed bijgehouden boekhouding kan een samenstellingsopdracht binnen enkele weken worden afgerond. Zorg ervoor dat je alle benodigde stukken, zoals bankafschriften, inkoopfacturen en loonadministratie, tijdig en geordend aanlevert om vertragingen te voorkomen.

Is een samenstellingsverklaring voldoende voor een hypotheekaanvraag of zakelijke lening?

Dat hangt af van de eisen van de geldverstrekker. Veel banken accepteren een samenstellingsverklaring voor kleinere financieringen, maar bij grotere leningen of complexere financieringsstructuren kan een bank een beoordelings- of controleverklaring vereisen. Vraag dit altijd vooraf na bij je bank of financier, zodat je accountant de juiste opdrachtvorm kan inzetten en je geen vertraging oploopt in het aanvraagproces.

Wat is het verschil tussen een samenstellingsverklaring en een accountantsverklaring?

De term ‘accountantsverklaring’ wordt in de praktijk vaak gebruikt als overkoepelend begrip, maar verwijst in strikte zin naar de verklaring die wordt afgegeven bij een controleopdracht met redelijke zekerheid. Een samenstellingsverklaring is technisch gezien geen accountantsverklaring, omdat er geen zekerheid wordt verstrekt. Dit onderscheid is belangrijk wanneer derden, zoals subsidieverstrekkers of aandeelhouders, expliciet om een ‘accountantsverklaring’ vragen: controleer dan altijd welk zekerheidsniveau zij bedoelen.

Moet ik elk jaar een nieuwe samenstellingsopdracht laten uitvoeren?

Ja, een samenstellingsopdracht wordt per boekjaar uitgevoerd en resulteert in een jaarrekening over dat specifieke jaar. Elk boekjaar dient opnieuw een jaarrekening te worden samengesteld en gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel, doorgaans binnen twaalf maanden na het einde van het boekjaar. Je accountant kan je informeren over de exacte deadlines die voor jouw ondernemingsvorm gelden.

Wat moet ik doen als mijn bedrijf groeit en ik mogelijk niet meer in de categorie 'klein' val?

Als je bedrijf groeit en de wettelijke drempelwaarden voor middelgrote ondernemingen dreigt te overschrijden, is het verstandig dit tijdig met je accountant te bespreken. Wanneer je twee opeenvolgende jaren aan minimaal twee van de drie criteria voor een middelgrote onderneming voldoet, ben je wettelijk verplicht over te stappen naar een controleopdracht. Een proactief gesprek met je accountant voorkomt dat je voor verrassingen komt te staan en zorgt dat de overgang soepel verloopt.

Gerelateerde artikelen

Deze inhoud is gegenereerd met behulp van AI en kan fouten bevatten.