Wij zijn op zoek naar enthousiaste collega’s op alle vestigingen. Bekijk onze vacatures snel!

Is een accountantsverklaring verplicht voor een zzp’er?

Team vhm | Accountants & Belastingadviseurs ·
Officieel auditdocument van een zzp'er op een houten bureau naast een pen en administratiemap, warm natuurlijk licht.

Een accountantsverklaring is voor een zzp’er in de meeste gevallen niet wettelijk verplicht. Als eenmanszaak heb je geen publicatieplicht bij de Kamer van Koophandel en hoef je geen jaarrekening te deponeren. Toch zijn er situaties waarin een verklaring van een accountant in de praktijk onmisbaar is. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over accountantsverklaringen voor zzp’ers.

Wanneer is een accountantsverklaring wettelijk verplicht?

Een accountantsverklaring is wettelijk verplicht voor rechtspersonen zoals een bv, nv of coöperatie die voldoen aan bepaalde omvang- en omzetcriteria. Voor een zzp’er die opereert als eenmanszaak geldt deze verplichting niet. Een eenmanszaak valt buiten de rechtsvormen waarvoor de wet een jaarrekening of accountantsverklaring voorschrijft.

De verplichting om een jaarrekening te deponeren bij de KvK geldt voor de volgende rechtsvormen:

  • Besloten vennootschap (bv)
  • Naamloze vennootschap (nv)
  • Coöperatie en onderlinge waarborgmaatschappij
  • Vof of cv waarvan alle beherende vennoten buitenlands zijn
  • Verenigingen en stichtingen met een jaaromzet van minimaal 7,5 miljoen euro in twee opeenvolgende boekjaren

Een zzp’er met een eenmanszaak valt hier simpelweg niet onder. Je bent als zzp’er wel verplicht om een deugdelijke administratie bij te houden en aangifte inkomstenbelasting te doen, maar een formele accountantsverklaring is daarvoor niet nodig.

Wat is het verschil tussen een samenstellingsverklaring en een controleverklaring?

Een samenstellingsverklaring is een verklaring die een accountant afgeeft nadat hij op basis van door jou aangeleverde informatie een jaarrekening of ander financieel overzicht heeft samengesteld. Een controleverklaring gaat verder: daarin verklaart een accountant na uitgebreid onderzoek dat de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de financiële positie van de onderneming.

Het verschil zit in de mate van zekerheid en de diepgang van het onderzoek:

  1. Samenstellingsverklaring: De accountant stelt de jaarrekening samen op basis van de informatie die jij aanlevert. Hij controleert niet actief of alle cijfers kloppen, maar geeft aan dat hij de stukken heeft opgesteld. Dit is de meest voorkomende verklaring voor kleinere ondernemingen en zzp’ers die toch een formeel document nodig hebben.
  2. Beoordelingsverklaring: Hierbij voert de accountant een beperkt onderzoek uit en geeft een conclusie met een beperkte mate van zekerheid.
  3. Controleverklaring: Dit is de zwaarste vorm. De accountant controleert de jaarrekening grondig en geeft een oordeel met een hoge mate van zekerheid. Dit is verplicht voor middelgrote en grote ondernemingen die aan de wettelijke controlegrenzen voldoen.

Voor een zzp’er is de samenstellingsverklaring verreweg het meest relevant. De controleverklaring is in de praktijk alleen aan de orde bij grotere rechtspersonen of specifieke situaties zoals subsidiecontroles.

Wanneer is een accountantsverklaring wél nuttig voor een zzp’er?

Hoewel een accountantsverklaring voor een zzp’er niet verplicht is, zijn er situaties waarin het hebben van zo’n verklaring grote praktische waarde heeft. Denk aan momenten waarop derden zekerheid willen over je financiële situatie.

Situaties waarin een samenstellingsverklaring of andere verklaring nuttig kan zijn:

  • Hypotheekaanvraag: Geldverstrekkers vragen bij zzp’ers vaak om meerdere jaren aan jaarrekeningen, soms voorzien van een samenstellingsverklaring, om je inkomen te kunnen beoordelen.
  • Subsidieaanvraag of subsidieafrekening: Overheden en fondsen eisen regelmatig een accountantsverklaring als bewijs dat subsidiegelden correct zijn besteed.
  • Zakelijke samenwerking of aanbesteding: Bij grotere opdrachten of overheidsaanbestedingen kan een opdrachtgever vragen om een verklaring die je financiële stabiliteit aantoont.
  • Zakelijk krediet of financiering: Banken en andere financiers willen bij een lening of kredietaanvraag vaak inzicht in je financiële positie, waarbij een samenstellingsverklaring vertrouwen geeft.
  • Omzetting van ondernemingsvorm: Als je overweegt je eenmanszaak om te zetten naar een bv, is een helder financieel overzicht met accountantsverklaring een goede basis voor dat traject.

In al deze gevallen biedt een samenstellingsverklaring van een accountant de externe partij de zekerheid die nodig is om een weloverwogen beslissing te nemen.

Wat kost een accountantsverklaring voor een zzp’er?

De kosten van een accountantsverklaring voor een zzp’er variëren sterk en zijn afhankelijk van de complexiteit van je administratie, het type verklaring en het accountantskantoor dat je inschakelt. Voor een eenvoudige samenstellingsverklaring bij een overzichtelijke administratie liggen de kosten doorgaans tussen de 500 en 1.500 euro, maar dit is slechts een indicatie.

Factoren die de prijs beïnvloeden:

  • De volledigheid en kwaliteit van je eigen administratie
  • Het type verklaring (samenstelling, beoordeling of controle)
  • De omvang van je activiteiten en het aantal transacties
  • Of de accountant ook de jaarrekening moet samenstellen of alleen een verklaring afgeeft bij bestaande stukken

Het loont om vooraf goed te overleggen met een accountant over wat je precies nodig hebt. Soms is een volledige accountantsverklaring niet nodig en volstaat een ander document, wat de kosten aanzienlijk kan drukken. Transparantie over je situatie vooraf zorgt ervoor dat je niet betaalt voor meer dan nodig is.

Welke alternatieven heeft een zzp’er zonder accountantsverklaring?

Als een accountantsverklaring niet verplicht is en de kosten niet opwegen tegen het doel, zijn er alternatieven die in veel situaties volstaan. Welk alternatief geschikt is, hangt af van waarvoor je het document nodig hebt.

Veelgebruikte alternatieven zijn:

  • Inkomensverklaring van de Belastingdienst: Via Mijn Belastingdienst kun je een officiële inkomensverklaring opvragen. Dit document toont je fiscale winst over de afgelopen jaren en wordt door veel hypotheekverstrekkers geaccepteerd.
  • Winst- en verliesrekening opgesteld door een boekhouder: Een boekhouder kan een financieel overzicht opstellen zonder formele accountantsverklaring. Dit is goedkoper en voldoet in veel gevallen voor zakelijke relaties.
  • Bankafschriften en btw-aangiftes: Sommige partijen accepteren een combinatie van bankafschriften en ingediende btw-aangiftes als bewijs van omzet en financiële continuïteit.
  • Jaaropgave of aangifte inkomstenbelasting: Je ingediende aangifte inkomstenbelasting met de bijbehorende berekening van de fiscale winst kan in veel gevallen dienen als alternatief voor een formele verklaring.

Twijfel je welk document in jouw situatie het meest passend is? Bespreek dit dan vooraf met de partij die het document opvraagt. Zo voorkom je dat je onnodige kosten maakt voor een verklaring die niet vereist is.

Hoe vhm helpt met accountantsverklaringen en financieel inzicht

Of je nu een samenstellingsverklaring nodig hebt voor een hypotheekaanvraag, een subsidieafrekening of een zakelijke financiering: vhm denkt met je mee en zorgt dat je precies het document krijgt dat jouw situatie vraagt. Geen onnodige kosten, geen ellenlange rapporten, maar heldere en praktische ondersteuning.

Wat vhm voor jou als ondernemer kan betekenen:

  • Samenstellen van jaarrekeningen en financiële overzichten
  • Afgeven van samenstellingsverklaringen voor subsidies, financieringen of aanbestedingen
  • Advies over welk type verklaring jouw situatie vereist
  • Begeleiding bij de omzetting van een eenmanszaak naar een bv
  • Actueel financieel inzicht zodat jij je kunt richten op je bedrijf

vhm combineert de persoonlijke betrokkenheid van een regionaal kantoor met de brede expertise van een volledig accountantskantoor. Met vestigingen in Epe, Veenendaal, Genemuiden en Almelo is er altijd een adviseur snel in de buurt. Wil je weten wat vhm voor jouw situatie kan betekenen? Neem dan vrijblijvend contact op met vhm | accountants & belastingadviseurs en bespreek je vraag met een van onze accountants.

Veelgestelde vragen

Kan ik als zzp'er zelf een jaarrekening opstellen, of moet dat altijd via een accountant?

Als zzp’er met een eenmanszaak ben je wettelijk niet verplicht om een jaarrekening via een accountant te laten opstellen. Je mag dit in principe zelf doen of uitbesteden aan een boekhouder. Wil je echter een officiële samenstellingsverklaring ontvangen, dan moet dat altijd door een registeraccountant (RA) of accountant-administratieconsulent (AA) worden afgegeven, omdat alleen zij bevoegd zijn dergelijke verklaringen te verstrekken.

Hoeveel jaar aan financiële gegevens moet ik aanleveren voor een samenstellingsverklaring bij een hypotheekaanvraag?

De meeste hypotheekverstrekkers vragen om de jaarrekeningen of inkomensgegevens van de afgelopen drie jaar. In sommige gevallen volstaan twee jaar, maar dit verschilt per geldverstrekker en hypotheekvorm. Het is verstandig om vooraf bij de hypotheekadviseur na te vragen welke documenten en welk aantal jaren precies vereist zijn, zodat je accountant de juiste stukken kan samenstellen.

Wat als mijn administratie niet volledig op orde is — kan ik dan toch een samenstellingsverklaring krijgen?

Een accountant kan alleen een samenstellingsverklaring afgeven als er voldoende betrouwbare informatie beschikbaar is om een jaarrekening samen te stellen. Als je administratie hiaten of onvolledigheden bevat, zal de accountant eerst samen met jou werken aan het completeren ervan. Dit kan de doorlooptijd en kosten verhogen, dus hoe beter je administratie op orde is, hoe soepeler het proces verloopt.

Ik ga van eenmanszaak naar een bv — heb ik dan ineens wél een accountantsverklaring nodig?

Na de omzetting naar een bv gelden er andere wettelijke verplichtingen. Kleine bv’s (die voldoen aan minimaal twee van de drie criteria: balanstotaal onder €6 miljoen, netto-omzet onder €12 miljoen, minder dan 50 werknemers) zijn vrijgesteld van een wettelijke controle, maar zijn wél verplicht een jaarrekening te deponeren bij de KvK. Een samenstellingsverklaring is dan in de praktijk vaak alsnog gewenst of vereist door financiers. Het is raadzaam om dit bij de omzetting direct met je accountant te bespreken.

Hoe lang duurt het om een samenstellingsverklaring te laten opstellen?

De doorlooptijd hangt sterk af van de volledigheid van je administratie en de beschikbaarheid van je accountant. Bij een goed bijgehouden administratie kan een samenstellingsverklaring doorgaans binnen één tot drie weken worden opgesteld. Houd er rekening mee dat drukke periodes, zoals rondom belastingaangiftedeadlines, de doorlooptijd kunnen verlengen. Plan het aanvragen van een verklaring daarom ruim op tijd in, zeker als je een deadline hebt voor een subsidie- of hypotheekaanvraag.

Kan een buitenlandse opdrachtgever of Europese aanbesteding ook om een accountantsverklaring vragen?

Ja, bij Europese aanbestedingen of internationale samenwerkingen wordt regelmatig om een accountantsverklaring gevraagd, soms in een specifieke vorm zoals een ‘agreed-upon procedures’-rapport of een controleverklaring. De exacte eisen staan beschreven in de aanbestedingsdocumenten of het contract. Neem in dat geval tijdig contact op met een accountant om te bepalen welk type verklaring vereist is en of jouw situatie daaraan voldoet.

Is de kosten van een accountantsverklaring aftrekbaar als zakelijke kosten?

Ja, de kosten voor een accountantsverklaring zijn in principe aftrekbaar als zakelijke kosten, mits ze direct verband houden met je onderneming. Dit geldt ook voor de kosten van het samenstellen van een jaarrekening of ander financieel advies. Hierdoor drukken de netto-kosten in de praktijk lager uit dan het factuurbedrag. Overleg met je boekhouder of accountant over de juiste verwerking in je aangifte inkomstenbelasting.

Gerelateerde artikelen

Deze inhoud is gegenereerd met behulp van AI en kan fouten bevatten.