Het alternatief voor een accountantsverklaring is in de meeste gevallen een samenstellingsverklaring of een beoordelingsverklaring. Welk alternatief passend is, hangt af van de omvang van je bedrijf, de wettelijke verplichtingen die voor jou gelden en de eisen van externe partijen zoals banken of subsidieverstrekkers. In dit artikel beantwoorden we de meest gestelde vragen over alternatieven voor de accountantsverklaring, zodat je precies weet welke verklaring bij jouw situatie past.
Wanneer is een accountantsverklaring verplicht?
Een accountantsverklaring, ook wel controleverklaring genoemd, is wettelijk verplicht voor middelgrote en grote ondernemingen die aan bepaalde drempelwaarden voldoen. Voor het mkb geldt deze verplichting in de meeste gevallen niet. Kleine en micro-ondernemingen zijn vrijgesteld van de wettelijke controleplicht en kunnen volstaan met een lichtere vorm van accountantsverklaring.
De drempelwaarden voor de controleplicht zijn gebaseerd op drie criteria: balanstotaal, netto-omzet en het aantal medewerkers. Een onderneming valt onder de controleplicht als zij gedurende twee opeenvolgende boekjaren aan twee van de volgende drie criteria voldoet:
- Een balanstotaal van meer dan 6 miljoen euro
- Een netto-omzet van meer dan 12 miljoen euro
- Meer dan 50 werknemers in dienst
Voor de meeste mkb-bedrijven met vijf tot vijftig medewerkers blijft een wettelijke controleplicht dus buiten beeld. Toch kunnen externe partijen, zoals banken, subsidieverstrekkers of aandeelhouders, om een verklaring vragen. In dat geval is het zinvol te weten welke alternatieven beschikbaar zijn.
Wat zijn de alternatieven voor een accountantsverklaring?
De twee voornaamste alternatieven voor een volledige accountantsverklaring zijn de samenstellingsverklaring en de beoordelingsverklaring. Beide verklaringen bieden een lagere mate van zekerheid dan een controleverklaring, maar zijn voor veel mkb-ondernemers volledig toereikend en aanzienlijk minder kostbaar.
Hieronder staan de drie meest voorkomende soorten verklaringen op een rij, van licht naar zwaar:
- Samenstellingsverklaring – De accountant stelt de jaarrekening samen op basis van door de ondernemer aangeleverde informatie. Er vindt geen inhoudelijke controle of beoordeling plaats. De accountant geeft aan dat de jaarrekening is opgesteld conform de geldende verslaggevingsregels.
- Beoordelingsverklaring – De accountant voert een beperkte toetsing uit op de jaarrekening. Dit biedt meer zekerheid dan een samenstellingsverklaring, maar minder dan een volledige controle.
- Controleverklaring (accountantsverklaring) – De meest uitgebreide vorm, waarbij de accountant een diepgaand onderzoek uitvoert en een oordeel geeft over de getrouwheid van de jaarrekening.
Voor de meeste mkb-ondernemers is de samenstellingsverklaring het meest gangbare alternatief. Het is de verklaring die accountants het vaakst afgeven bij het opstellen van de jaarrekening voor kleine en micro-ondernemingen.
Wat is het verschil tussen een samenstellings- en beoordelingsverklaring?
Het belangrijkste verschil tussen een samenstellingsverklaring en een beoordelingsverklaring zit in de mate van zekerheid die de accountant verschaft en de diepgang van het onderzoek. Bij een samenstellingsverklaring neemt de accountant de aangeleverde informatie over en controleert niet of die informatie inhoudelijk klopt. Bij een beoordelingsverklaring voert de accountant aanvullende werkzaamheden uit om te toetsen of de jaarrekening plausibel is.
Concreet betekent dit het volgende:
- Een samenstellingsverklaring geeft geen zekerheid over de juistheid van de cijfers. De accountant geeft aan dat de jaarrekening is opgesteld op basis van de verstrekte gegevens en voldoet aan de toepasselijke verslaggevingsregels.
- Een beoordelingsverklaring geeft beperkte zekerheid. De accountant heeft vragen gesteld, analytisch onderzoek gedaan en kan verklaren dat hem niets is gebleken dat aanleiding geeft te veronderstellen dat de jaarrekening onjuist is.
De beoordelingsverklaring is daarmee een tussenvorm: zwaarder dan een samenstellingsverklaring, lichter dan een volledige controle. De keuze tussen beide hangt af van wat externe partijen van je vragen en hoeveel zekerheid jij zelf wilt bieden aan stakeholders.
Welk alternatief past bij welk type mkb-bedrijf?
De samenstellingsverklaring is geschikt voor de meeste kleine en micro-ondernemingen die geen wettelijke controleplicht hebben en waarbij externe partijen geen hogere zekerheid vereisen. De beoordelingsverklaring past beter bij bedrijven die actief zijn in sectoren waar financiers of opdrachtgevers meer zekerheid verwachten over de gepresenteerde cijfers.
Als vuistregel geldt het volgende:
- Eenmanszaak, vof of kleine bv zonder externe financiering: een samenstellingsverklaring is doorgaans voldoende.
- Groeiend mkb-bedrijf dat financiering aantrekt of subsidies aanvraagt: een beoordelingsverklaring biedt meer overtuigingskracht richting de bank of subsidieverstrekker.
- Bedrijven met aandeelhouders of investeerders die inzicht willen in de betrouwbaarheid van de cijfers: ook hier is een beoordelingsverklaring vaak de betere keuze.
- Middelgrote ondernemingen die boven de drempelwaarden uitkomen: voor hen is de volledige controleverklaring wettelijk verplicht.
Twijfel je welke verklaring het beste aansluit bij jouw situatie? Een accountant denkt graag met je mee op basis van jouw specifieke omstandigheden en de eisen van de partijen waarmee je samenwerkt.
Wat kost een alternatief voor een accountantsverklaring?
De kosten van een samenstellingsverklaring of beoordelingsverklaring zijn aanzienlijk lager dan die van een volledige accountantscontrole. De exacte prijs hangt af van de complexiteit van de administratie, de omvang van de onderneming en het accountantskantoor dat de werkzaamheden uitvoert.
Als indicatie geldt het volgende:
- Een samenstellingsverklaring kost voor een kleine onderneming doorgaans enkele honderden tot circa duizend euro, afhankelijk van de hoeveelheid werk die de accountant verricht bij het opstellen van de jaarrekening.
- Een beoordelingsverklaring is duurder dan een samenstellingsverklaring, omdat de accountant aanvullende werkzaamheden verricht. De meerkosten ten opzichte van een samenstellingsverklaring kunnen oplopen tot enkele duizenden euro’s.
- Een volledige controleverklaring is de meest kostbare optie en kan voor middelgrote ondernemingen al snel meerdere duizenden euro’s bedragen.
Het is verstandig om de kosten van de verklaring af te wegen tegen de meerwaarde die zij biedt. Voor veel mkb-ondernemers is de samenstellingsverklaring de meest kostenefficiënte keuze die toch voldoet aan de eisen van de meeste externe partijen.
Accepteren banken en financiers een samenstellingsverklaring?
In veel gevallen accepteren banken en financiers een samenstellingsverklaring, maar dit is niet gegarandeerd. De acceptatie hangt sterk af van het type financiering, de hoogte van het gevraagde bedrag en het beleid van de betreffende bank of financier. Bij grotere leningen of risicovolle financieringsverzoeken vragen financiers soms om een beoordelingsverklaring of zelfs een volledige controleverklaring.
Praktisch gezien geldt het volgende:
- Voor reguliere bedrijfskredieten en kleinere leningen volstaat een samenstellingsverklaring bij de meeste Nederlandse banken.
- Bij grotere investeringsfinancieringen of overnamefinancieringen kan een bank een beoordelingsverklaring of controleverklaring eisen om meer zekerheid te krijgen over de financiële positie van de onderneming.
- Subsidieverstrekkers stellen soms specifieke eisen aan de verklaring, afhankelijk van het subsidiebedrag en de regeling.
Het is verstandig om voorafgaand aan een financieringsaanvraag te informeren welke verklaring de financier verwacht. Zo voorkom je dat je achteraf alsnog een zwaardere en duurdere verklaring moet laten opstellen. Een accountant kan je hierbij adviseren en de juiste verklaring tijdig voor je regelen.
Hoe vhm | accountants & belastingadviseurs helpt bij jouw samenstellingsverklaring
vhm ondersteunt mkb-ondernemers bij het opstellen van de jaarrekening en het afgeven van de juiste verklaring voor hun situatie. Of je nu een samenstellingsverklaring nodig hebt voor de Kamer van Koophandel, een beoordelingsverklaring voor een financieringsaanvraag of advies over welke verklaring het beste past bij jouw bedrijf, de accountants van vhm denken actief met je mee.
Wat je van vhm | accountants & belastingadviseurs mag verwachten:
- Persoonlijk advies over welk type verklaring aansluit bij jouw situatie en de eisen van externe partijen
- Het opstellen en samenstellen van de jaarrekening op basis van jouw administratie
- Proactief signaleren van fiscale kansen en risico’s tijdens het opstellen van de jaarrekening
- Begeleiding bij financieringsaanvragen waarbij een verklaring vereist is
- Korte lijnen en een vaste contactpersoon die jouw bedrijf kent
Met vestigingen in Epe, Veenendaal, Genemuiden en Almelo is vhm altijd snel in de buurt. Bekijk het volledige accountancy-aanbod of neem direct contact op voor een vrijblijvend gesprek over jouw situatie.
Veelgestelde vragen
Kan ik zelf kiezen welke verklaring ik laat opstellen, of bepaalt de accountant dat?
In principe ben jij als ondernemer degene die bepaalt welke verklaring je laat opstellen, maar de keuze wordt sterk beïnvloed door wat externe partijen van je vereisen. Een accountant kan je adviseren over welke verklaring het beste aansluit bij jouw situatie, maar mag alleen een verklaring afgeven die past bij de werkzaamheden die hij daadwerkelijk heeft uitgevoerd. Het is dus verstandig om vooraf met je accountant te bespreken wat jouw doelen zijn en welke eisen er vanuit banken, subsidieverstrekkers of andere partijen gelden.
Wat gebeurt er als ik helemaal geen accountantsverklaring laat opstellen?
Als je wettelijk niet verplicht bent een controleverklaring te laten opstellen, kun je er in theorie voor kiezen om geen enkele verklaring te laten afgeven. In de praktijk is dit echter zelden verstandig: de meeste externe partijen zoals banken, subsidieverstrekkers en aandeelhouders vragen minimaal een samenstellingsverklaring als onderbouwing van je financiële cijfers. Bovendien ben je als ondernemer wettelijk verplicht je jaarrekening te deponeren bij de Kamer van Koophandel, waarvoor een samenstellingsverklaring doorgaans de aangewezen route is.
Hoe lang duurt het opstellen van een samenstellingsverklaring?
De doorlooptijd voor een samenstellingsverklaring hangt sterk af van de volledigheid en ordelijkheid van jouw administratie en de werkdruk bij het accountantskantoor. Bij een goed bijgehouden administratie kan een samenstellingsverklaring binnen enkele weken worden opgesteld. Lever je administratie tijdig en volledig aan bij je accountant, zodat er geen vertraging optreedt — zeker als je de verklaring nodig hebt voor een financieringsaanvraag of subsidiedeadline.
Kan ik tussentijds ook een verklaring laten opstellen, of is dat alleen mogelijk aan het einde van het boekjaar?
Een samenstellingsverklaring of beoordelingsverklaring is niet beperkt tot het jaareinde; het is ook mogelijk om een tussentijdse verklaring te laten opstellen op basis van een tussentijdse jaarrekening. Dit kan nuttig zijn als je gedurende het jaar een financieringsaanvraag doet of als een opdrachtgever actuele financiële informatie vraagt. Bespreek met je accountant wat de mogelijkheden zijn en welke extra kosten hieraan verbonden zijn.
Wat is een veelgemaakte fout bij het aanvragen van een verklaring?
Een veelgemaakte fout is dat ondernemers te laat ontdekken dat de gevraagde verklaring niet overeenkomt met wat ze al hebben laten opstellen. Zo kan het voorkomen dat een bank een beoordelingsverklaring vereist, terwijl er al een samenstellingsverklaring is afgegeven — wat betekent dat er extra werkzaamheden en kosten nodig zijn. Informeer daarom altijd vooraf bij de betreffende partij welk type verklaring zij verwachten, en stem dit vervolgens af met je accountant vóór de werkzaamheden beginnen.
Geldt er een vaste termijn waarbinnen ik mijn jaarrekening met verklaring moet deponeren?
Ja, als ondernemer ben je wettelijk verplicht je jaarrekening binnen een bepaalde termijn te deponeren bij de Kamer van Koophandel. Voor de meeste besloten vennootschappen (bv’s) geldt een deponeringstermijn van uiterlijk twaalf maanden na afloop van het boekjaar, waarbij het bestuur de jaarrekening binnen vijf maanden moet opmaken. Zorg er dus voor dat je tijdig met je accountant aan de slag gaat, zodat de jaarrekening en de bijbehorende samenstellingsverklaring ruim voor de deadline gereed zijn.
Kan ik wisselen van accountant als ik ontevreden ben, zonder dat dit gevolgen heeft voor mijn verklaring?
Ja, je bent als ondernemer vrij om van accountant te wisselen, ook als er al werkzaamheden zijn gestart. Een nieuwe accountant zal echter wel de administratie en eventuele eerdere werkzaamheden moeten beoordelen voordat hij een verklaring kan afgeven. Zorg bij een overstap voor een goede overdracht van alle relevante stukken en informeer je nieuwe accountant volledig over de eisen van externe partijen, zodat de continuïteit van je verklaring gewaarborgd blijft.
Gerelateerde artikelen
- Hoe kun je zien of een bedrijf financieel gezond is?
- Wat zijn de drie belangrijkste elementen die op een balans te vinden zijn?
- Hoe is een balans opgebouwd?
- Wat is het verschil tussen een accountantsverklaring en een samenstellingsverklaring?
- Welke software heb ik nodig om mijn jaarrekening te deponeren?
Deze inhoud is gegenereerd met behulp van AI en kan fouten bevatten.