Aanslag excessief lenen: waarom bezwaar maken verstandig kan zijn
In deze tijd ontvangen veel directeur-grootaandeelhouders (dga’s) hun belastingaanslag over 2023, met daarin een nieuwe en opmerkelijke post: een zogeheten fictief inkomen in box 2 bij een schuld aan de eigen bv. Deze nieuwe heffing zorgt voor discussie en leidt in de praktijk tot veel vragen. In deze weblog leggen we deze complexe materie uit, zodat duidelijk is waar het om draait en wat uw mogelijkheden zijn.

Wat is de Wet excessief lenen?
Per 1 januari 2023 is de Wet excessief lenen ingegaan. Het doel van deze wet is belastinguitstel door dga’s tegen te gaan. Voorheen konden dga’s onbeperkt geld lenen van hun eigen bv, in plaats van dit uit te keren als salaris of dividend. Hierdoor werd belastingheffing uitgesteld naar de (verre) toekomst. De overheid wil dit uitstellen beperken, maar de nieuwe regels gaan tamelijk ver. Ook bestaande leningen vallen hieronder. Had u op 31 december 2023 een schuld aan uw bv van meer dan € 700.000? Dan geldt het meerdere als een fictieve dividenduitkering in 2023, belast in box 2. Voor 2024 wordt deze grens zelfs verlaagd naar € 500.000. Oude, bestaande schulden worden hierdoor dus met terugwerkende kracht getroffen.

Waarom bezwaar maken? De belangrijkste bezwaren op een rij
Er zijn belangrijke juridisch argumenten tegen deze heffing. De belangrijkste zijn:

- Geen overgangsrecht: ook bestaande (vaak al lang lopende) leningen worden geraakt, zonder overgangsregeling.
- De fictie creëert schijninkomen: er wordt belasting geheven over een fictief voordeel. Uw schuld aan de bv wordt ineens als inkomen gezien, terwijl u feitelijk nog geen dividend of loon heeft ontvangen.
- Niet in lijn met draagkracht: de belastingheffing sluit niet altijd aan bij uw daadwerkelijke financiële draagkracht.
- Alle leningen vallen eronder: ook zakelijke leningen, zonder tegenbewijsregeling.

Dit alles leidt ertoe dat het eigendomsrecht en het discriminatieverbod mogelijk worden geschonden.

Een kwestie van billijkheid
Is het rechtvaardig? Bij “excessief lenen” voor privé-uitgaven hebben we enig begrip voor deze extra belastingheffing. Maar als een dga geld leent om bijvoorbeeld te investeren in te verhuren woningen of in een bedrijfspand, en dus niet om privé te consumeren, voelt het niet redelijk om dat als ‘inkomen’ te belasten.

Internationale dimensie: kennisgroepstandpunt
Onlangs verscheen een kennisgroepstandpunt van de Belastingdienst. Deze stelt dat Nederland op basis van het belastingverdrag met België over dit fictieve voordeel géén belasting mag heffen bij een Belgische aanmerkelijkbelanghouder met een Nederlandse bv. Het belastingverdrag met België staat dit niet toe; Nederland mag niet met een fictie heffingsrechten naar zich toehalen. Dit kennisgroepstandpunt onderstreept dat de regeling erg ver gaat.

Wat te doen als u wordt getroffen?
Wij raden dga’s die met deze heffing worden geconfronteerd aan binnen zes weken na dagtekening bezwaar te maken tegen de (definitieve) aanslag. Het is een complexe materie, daarom is het goed om het bezwaar te laten verzorgen door een professionele belastingadviseur. Tegen een voorlopige aanslag inkomstenbelasting kan geen bezwaar worden gemaakt. Wél kan worden verzocht om herziening. Als dat verzoek wordt afgewezen, kan bezwaar worden gemaakt.Wij verwachten dat er op termijn een uitspraak van de Hoge Raad zal komen.

Heeft u vragen of wilt u hulp bij het opstellen van een bezwaarschrift? Neem gerust contact op met de belastingadviseurs van vhm | accountants & belastingadviseurs. Wij denken graag met u mee en houden u op de hoogte van nieuwe ontwikkelingen!